...

BRIEF dociera do polskich firm i ich pracowników – do wszystkich tych, którzy poszukują inspiracji w biznesie i oczekują informacji o ludziach, trendach i ideach.

Skontaktuj się z nami

Jak zwiększyć efektywność komunikacji w świecie wielu ekranów?

"Efektywność komunikacji marek w świecie wielu ekranów" to nowy raport z badania zrealizowanego wspólnie przez SAR, Google i Kantar. Jakie główne wnioski płyną z niego dla marketerów? Poniżej 10 kluczowych wniosków dotyczących wieloekranowej efektywności komunikacji reklamowej.

Opisywane wynik badania były prezentowane przez jego autorów Michała Protasiuka – Market Insights Manager CEE w Google oraz Michała Zajdla – Head of Media & Digital w Kantar Polska, podczas tegorocznego Forum IAB, Konferencji YouTube Broadcast oraz XXII Kongresie Badaczy organizowanym przez Polskie Towarzystwo Badaczy Rynku i Opinii, na którym otrzymali pierwszą nagrodę w plebiscycie publiczności. Ich wystąpienie można zobaczyć w internecie.

zwycięzcy Kongresu Badaczy
Fot. PTBRiO

 

Cały raport jest dostępny tutaj. Poniżej kluczowe wnioski jakie z niego płyną:

Wniosek 1

Telewizja jest skutecznym kanałem, aby dotrzeć do konsumenta z komunikatem reklamowym oraz zbudować świadomość reklamowanej marki, ale przy niskiej częstotliwości kontaktów trudno osiągnąć dobre efekty na dolnych poziomach funnelu

Wniosek 2

Pojedyncza impresja reklamy w środowisku digitalowym charakteryzuje się większą skutecznością w porównaniu do telewizji

Wniosek 3

Wspieranie komunikacji w TV za pomocą wideo online zwiększa efektywność komunikacji

Wniosek 4

Połączenie TV z reklamą na YouTubie bardzo dobrze sprawdza się przede wszystkim w przypadku górnych poziomów funnelu, gdzie widać wyraźny efekt synergii

Wniosek 5

Aby skutecznie wpłynąć na dolne poziomy funnelu, najbardziej efektywna jest reklama na YouTubie wykorzystująca dłuższe formaty oraz kombinacja TV z VOD

Wniosek 6

Krótkie formaty reklamowe dedykowane dla kanałów digital, same lub w połączeniu z telewizją, są skutecznym narzędziem do podnoszenia świadomości marki

Warto  inwestować w dostosowanie kreacji do formatu i kontekstu, ponieważ to przełoży się w jeszcze większym stopniu na skuteczność kopii.

Michał Zajdel, Head of Media & Digital, Kantar

Wniosek 7

Możliwe do pominięcia po 5 s reklamy na YouTubie działają na świadomość nawet wtedy, kiedy są pomijane

Wniosek 8

Inaczej działają te same reklamy na desktop i mobile. Lekka przewaga desktopu w obszarze budowania świadomości, podczas gdy mobile jest bardziej skuteczny we wzmacnianiu dolnych poziomów funnelu

Wniosek 9

Długość kontaktu konsumenta z reklamą przekłada się na efektywność komunikatu reklamowego

Wniosek 10

Kontekst, w jakim reklama jest wyświetlana, ma znaczenie

Na koniec chcieliśmy zwrócić uwagę na jeszcze jedną, palącą kwestię. W raporcie piszemy dużo na temat efektów synergii pomiędzy mediami. Jednak jeśli wiemy na przykład, że nasz spot najlepiej działa w telewizji wzmocniony emisją na YouTubie, to samo reklamowanie się w obu mediach może nie wystarczyć. Potrzebujemy jeszcze wiedzy, że docieramy z komunikatem do tych samych konsumentów, a nie do dwóch oddzielnych, nienakładających się zbiorów osób

Michał Protasiuk, Market Insights Manager CEE, Google

Badanie SAR, Kantar oraz Google zostało zrealizowane w schemacie eksperymentalnym.

Raport o efektywności komunikacji
Fot. SAR, Google, Kantar

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

Jak pandemia wpłynęła na czas wolny różnych pokoleń Polaków

Czas wolny jest bardzo ważnym elementem z perspektywy współczesnego marketingu. Nasza uwaga i czas stały się zasobami, o które konkurują marketerzy. Z jednej strony właśnie wtedy konsumenci wydają najwięcej pieniędzy, z drugiej to moment, kiedy różne rynki rozrywki starają się wpasować w zachowania swoich konsumentów.

Firma Kantar Polska opublikowała raport „Generacje. Jak odnaleźć porządek w chaosie”, w którym opisuje zachowania różnych generacji w czasach zarazy na podstawie ciągłego badania Target Group Index realizowanego w Polsce od ponad 20 lat. Poniżej najważniejsze wnioski płynące ze zmian w spędzaniu czasu wolnego. Jak więc zmienił się sposób spędzania wolnego czasu w pokoleniach Baby Boomers, X, Y i Z pod wpływem pandemii?

Generacja Z (ur.1996-2005)

Zetki, czyli najmłodsza analizowana generacja, z największą łatwością „żonglują” różnymi formami mediów – zarówno internetowych jak i tradycyjnych – znajdując te, które w najwyższym stopniu odpowiadają ich aktualnym potrzebom. Pandemia zmotywowała Zetki do poszukiwania zróżnicowanych treści. Z jednej strony obserwujemy wzrost popularności podcastów i serwisów streamingowych, ale również wzrost oglądania klasycznej TV. W ostatnim czasie na polskim rynku pojawiły się radia internetowe dostosowane formatem do młodych. Obserwujemy wzrost ich popularności kosztem tradycyjnego radia.

Pokolenie Z
fot. Kantar Polska

 

Praktycznie nie czytam. Jedną książkę, nawet cienką potrafię czytać kilka miesięcy. Wolę oglądać filmy. Nie mam cierpliwości, denerwuję się czytaniem. Wolę widzieć niż czytać.

Przedstawiciel pokolenia Z

Generacja Y (ur.1981-1995)

Generacja Y szybko przystosowała się do nowej rzeczywistości. Słuchają nieco więcej muzyki przez internet czy podcastów, nieco spadło czytanie prasy drukowanej i słuchanie radia. Jednak millennialsi najbardziej zachowali swój profil zwyczajów mediowych sprzed pandemii. Igreki docenią dalszą personalizację treści i dostęp do wybranych przez siebie materiałów na życzenie – w trakcie pandemii zastępowali tradycyjne radio internetowym, chętniej słuchali podcastów oraz korzystali z serwisów streamingowych.

Pokolenie Y
fot. Kantar Polska

 

Facebook żyje, Instagram założyłam, którego nie miałam. To dużo bardziej funkcjonuje u mnie, portale społecznościowe, przeglądanie tych portali co się u kogo dzieje. To odkryłam podczas pandemii, wcześniej nie miałam ochoty tam wchodzić aż tak często.

Przedstawicielka pokolenia Y

Generacja X (ur.1965-1980)

Generacja X otworzyła się na podcasty i serwisy streamingowe. Wyraźnie mniej korzystała z mediów tradycyjnych jak prasa, radio, telewizja czy czytanie książek. Rezygnowali oni też z VoD. Wyraźnie widać, że zainteresowanie Iksów zwróciło się ku słuchaniu przez internet – muzyki, radia czy podcastów. W Generacji X wysokie zasięgi od zawsze notują media tradycyjne. W okresie pandemii Iksy doceniły jednak różne internetowe formy dostępu do wiadomości, treści, rozrywki czy kontaktów społecznych. Nie wydaje się, aby chętnie zrezygnowali z tych platform czy mediów. Warto zatem dostrzec zachodzącą zmianę nawyków w tej generacji polskich konsumentów.

Pokolenie X
fot. Kantar Polska

 

Teraz więcej przeglądam facebooki, instagramy. Kiedyś też tyle się nie rozmawiało, był tylko Skype, a teraz tyle jest komunikatorów. Mam zainstalowaną też Gazetę. Teraz gazet się nie kupuje, to przeżytek. Kupować codziennie gazetę, która kosztuje 4 złote, a za internet zapłacę 50 złotych i mam go do bólu, przeczytam to samo w internecie, co jest w gazecie.

Przedstawiciel pokolenia X

Generacja Baby Boomers (ur.1945-1965)

Baby Boomersi rezygnowali z mediów tradycyjnych jak czytanie gazet i czasopism, oglądanie telewizji czy VOD, które dotychczas nabywali i odbierali stacjonarnie. Boomersi zaczęli poszukiwać form dostępu do mediów internetowych, takich jak serwisy społecznościowe czy podcasty, choć nie jest to zmiana znaczna. Warto śledzić zachowania tej generacji w sieci. Najstarsza generacja wychodzi bowiem ze strefy komfortu odnajdując nie tylko korzyści, ale i przyjemność w internetowych zakupach, nawet jeśli wymuszonych nieco przez pandemię, to przyjętych z niespodziewaną łatwością. W przyszłości będziemy zapewne częściej spotykać się z nimi w internecie.

Baby Boomers
fot. Kantar Polska

Gram w szachy. Przedtem grałem na laptopie, a teraz zainstalowałem sobie tę aplikację na telefonie i w wolnej chwili gram, więcej niż przed pandemią. Miałem przedtem stary telefon i grałem na laptopie, syn mnie namówił na telefon dotykowy, a myślałam, że się nie nauczę.

Przedstawiciel pokolenia Baby Boomers

Co zmieniła pandemia COVID-19?

Generalnie pandemia nie zmieniła tak wiele jakby się mogło wydawać. Była jednak zapalnikiem, który przyspieszył niektóre trendy i zmiany w naszych zachowaniach. Wyrównała również między sobą pokolenia, otwierając np. Baby Boomersów na media społecznościowe. Ewidentnie wpłynęła negatywnie na tradycyjne metody spędzania czasu wolnego jak czytanie książek, prasy papierowej, oglądanie telewizji czy słuchanie radia. Największym zwycięzcą zmian pandemicznych są jednak podcasty oraz muzyka słuchana przez internet. Można powiedzieć, że w dobie zagęszczenia się czasu wolnego Polacy wybrali nowe formy umożliwiające im multitasking i mocniejsze wykorzystanie kurczących się zasobów.

 

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

Badania rynku przyszłości

Data

Pod koniec października 2021 roku odbył się XXII Kongres Badaczy Rynku i Opinii, który zgromadził blisko 500 osób z ponad 200 firm. Co płynie z 46 prelekcji przedstawicieli marketingu i branży badawczej w Polsce? Jak będą wyglądały badania rynku przyszłości?

RETHINK>RESEARCH>RESTART

Tegoroczny Kongres organizowany przez Polskie Towarzystwo Badaczy Rynku i Opinii oraz Organizację Firm Badania Opinii i Rynku odbył się pod hasłem Rethink > Research > Restart. Słuchacze mieli okazje wysłuchać aż 46 wystąpień zawierających najnowsze insighty, trendy, zjawiska i metody. Wśród prelegentów znalazło się wiele znakomitych przedstawicieli biznesu, nauki i mediów. W sesjach plenarnych mogliśmy posłuchać m. in. Pawła Sołtysa z Radia 357, rozmowy Roberta Zydla z Państwowego Muzeum Etnograficznego z prof. Małgorzatą Bombol ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, czy Rozmowy Doroty Cudnej-Sławińskiej z Kantara z Dorotą Haller dyrektorką marketingu, komunikacji i e-commerce w Huawei CBG Polska.

Key Notes Kongresu Badaczy
fot. PTBRiO

Nie zabrakło też wyjątkowych mówców w sesjach dotyczących empowerment, klimatu, aktywizmu, społeczeństwa, mediów nowego świata, zmiany, zasobów ludzkich czy cyfrowego znaku czasu. Swoje wystąpienia prezentowali m.in. Natalia Hatalska (infuture.institute), Krzysztof Polak (Semiotic Solutions), Jacek Wasilewski (Narrative Impact\Uniwersytet Warszawski), Barbara Frątczak-Rudnicka (4P), Marta Majchrzak (Herstories.pl), Zofia Smełka-Leszczyńska (Hill+Knowlton Strategies) czy Marek Rosłan (Saatchi&Saatchi).

XXII Kongres Badaczy
fot. PTBRiO

PRZYSZŁOŚĆ BADAŃ

Najważniejsza z perspektywy przyszłości branży badawczej była jednak sesja „Przyszłość badań – badania przyszłości”, w której wystąpiło aż 9 prelegentów.

fot. PTBRiO

Sesję otworzyło wystąpienie zarządzających największymi ad-hocowymi agencjami badawczymi w Polsce: Kamila Michalskiego (Kantar) i Anny Karczmarczuk (IPSOS). Zarysowali oni filary badań przyszłości. Będzie to automatyzacja procesów, a co za tym idzie większa szybkość i zwinność ich realizacji, dopasowana do dynamicznie zmieniającego się świata. Istotnym filarem zdobywania wiedzy o rynku i konsumencie będą wciąż ludzie – bo żaden automat, sztuczna inteligencja czy algorytm ich nie zastąpi. Drugim wystąpieniem w sesji było „Dziękujemy za uwagę!” Michała Protasiuka (Google) i Michała Zajdla (Kantar). Pokazali oni wyniki bardzo ciekawego projektu realizowanego wspólnie z SAR dotyczącego pomiaru uwagi użytkowników mediów. Połączyli oni dane behawioralne, z deklaratywnymi i eksperymentalnymi, co rzuciło nowe światło na pomiary mediów. Następnie Rafał Treichel, Dawid Wiener i Krystyna Radzewicz (Cogision) pokazali opinie twórców platform do zbierania danych w kategorii usług. Na końcu Marcin Pawilno-Pacewicz (Kantar) i Maciej Sobczyński (VMLY&R/Brand Fibres) pokazali nowe metody mierzenia wpływu „digitalu” na markę. Wszystkie wystąpienia uzupełniały się tworząc jeden spójny obraz przyszłości badań, ale też badań przyszłości. Będą one zdecydowanie szybsze i zwinniejsze, a tym samym dopasowane do dynamicznych decyzji podejmowanych przez biznes. Szybkość nie jest jednak możliwa bez automatyzacji i wykorzystywania przez branżę nowych technologii. Nie oznacza to jednak, że badacze rynku przestaną być potrzebni. Zmienia się jednak ich rola – od zbieraczy danych do ich integratorów, interpretatorów i konsultantów. Podczas wspólnej dyskusji wszyscy prelegenci tej sesji byli zgodni, że przyszłość jest już DZIŚ!

Rada Kongresu Badaczy
fot. PTBRiO

BADANIE INSIGHT MAP

Na końcu przedstawiono jeszcze wyniki badania Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii z 260 przedstawicielami odbiorców badań w Polsce. Okazało się, że 91% przedstawicieli przebadanych firm deklaruje, że w swojej pracy korzysta z badań marketingowych. Co więcej deklarują wzrost liczby realizowanych badań w przyszłości. 25% powiedziało, że wzrośnie liczba projektów realizowanych przez zewnętrznych dostawców, a 29%, że wzrośnie liczba projektów realizowanych wewnętrznie z częściowym udziałem dostawców zewnętrznych. Jak więc wygląda branża badań według zebranych danych? Następuje z jednej strony centralizacja dostawców badań, na co wskazało pytanie otwarte o znane firmy dostarczające danych do biznesu, gdzie widać zdecydowaną dominację czterech największych firm: Kantara, Ipsosa, GfK i Nielsena, z drugiej jednak fragmentaryzacja dostawców i pojawianie się nowych podmiotów (w sumie w badaniu wymieniono 163 firmy). Drugi wniosek to realizowanie coraz większej liczby badań in-house po stronie zleceniodawców. No i w końcu badań w przyszłości ma być jednak więcej. Wymaga to jednak od badaczy konsultanckiego patrzenia na dane i wyciągania z nich użytecznych rekomendacji.

Badanie Insight Map
fot. PTBRiO

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

„Gamification” Protasiuka i Gorączki wyróżniona w konkursie „Książki dla trenera”

Książka "Gamification. Jak wygrać zaangażowanie respondenta?" Michała Protasiuka i Anny Gorączki otrzymało wyróżnienie dla polskich autorów w kategorii "Książki dla trenera" przyznawanej przez Polskie Towarzystwo Trenerów Biznesu.

Wydana w 2020 roku przez Wydawnictwo Naukowe PWN, przy współpracy z Polskim Towarzystwem Badaczy Rynku i Opinii, książka autorstwa Michała Protasiuka (pisarza, badacza rynku, zawodowo związanego z firmą Google, trenera PTBRiO) oraz Anny Gorączki (badaczki rynku, zawodowo związanej z firmą Żabka, trenerki PTBRiO) została doceniona przez członków Polskiego Towarzystwa Trenerów Biznesu. Książka porusza ważny dla marketerów i badaczy rynku temat zastosowania metod znanych z gier, w celu zwiększenia zaangażowania respondentów.

Gamification
fot. Wydawnictwo Naukowe PWN

 

Tytułowa gamifikacja (grywalizacja) to wykorzystywanie schematów i mechanizmów znanych z gier poza kontekstem gier, zwłaszcza w różnych działaniach grupowych, w celu zwiększenia zaangażowania osób wykonujących określone zadania. Należy potraktować tę książkę jako zaproszenie do dyskusji i dalszych prac nad rozwojem gamification w praktyce badawczej. To nowatorska publikacja na naszym rynku wydawniczym.

prof. dr hab. Małgorzata Bombol – recenzentka

Według autorów książki obecnie jednym z największych problemów w badaniach marketingowych to zdobycie respondenta i utrzymanie jego uwagi. Gamification pozwala na zaangażowanie respondenta i uzyskanie lepszych wyników badań. „Gamification. Jak wygrać zaangażowanie respondenta?” to pierwsza publikacja na ten temat. Autorzy, którzy mają na swoim koncie kilkanaście dużych projektów badawczych z wykorzystaniem gamification, dzielą się doświadczeniem i wiedzą. „Gamification. Jak wygrać zaangażowanie respondenta?” to praktyczna i niezbędna lektura dla specjalistów zajmujących się badaniami marketingowymi i konsumenckimi, agencji badawczych, marketingowców oraz studentów socjologii, marketingu, informatyki.

Bitwa współczesnego marketingu toczy się przede wszystkim o uwagę konsumenta. Do opisu nowej rzeczywistości stworzono pojęcie „attention economy”, zakładające, że uwaga jest zasobem rzadkim i to o nią należy przede wszystkim rywalizować. A jest to zadanie coraz trudniejsze (…). W jaki sposób my – badacze marketingowi – nadążamy za zmianami? Czy używane przez nas narzędzia są dobrze dopasowane do wyzwań współczesnego świata i błyskawicznie zmieniającego się respondenta? Czy potrafimy modyfikować swoje podejście i instrumenty badawcze, którymi się na co dzień posługujemy?

Michał Protasiuk i Anna Gorączka we wstępie do swojej książki

Wyróżniona książka jest częścią wspólnej serii wydawniczej PWN i PTBRiO pod tytułem „Zrozumieć rynek i konsumenta” składającej się jeszcze z wydanej w 2018 roku „Data Driven Decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” zbierającej wiedzę o różnych źródłach danych 8 ekspertów oraz ich rozmów z 12 praktykami marketingu oraz liczącej ponad 700 stron, wydanej w 2021 roku „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” autorstwa 50 praktyków z branży badawczej.

Zrozumieć rynek i konsumenta
fot. Wydawnictwo Naukowe PWN

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

Jak wykorzystać badanie rynku w budowie strategii marketingowej?

badanie rynku

Skuteczny marketing i osiąganie przewagi na rynku wymaga posiadania dobrze opracowanej strategii marketingowej, na podstawie której wypozycjonujemy markę na rynku oraz zoptymalizujemy procesy firmowe. W tym celu warto przeprowadzić badanie rynku, które pozwoli zrozumieć sposób funkcjonowania branży, otoczenia konkurencyjnego oraz segmentacji rynku.

Dlaczego warto przeprowadzić badanie rynku?

Badanie rynku to narzędzie, które pomaga w podejmowaniu decyzji rynkowych. Uzyskane dane wspomagają w decyzji i sposobie wejścia z nowym produktem na rynek. Za pomocą tego narzędzia można scharakteryzować konkurencje oraz określić swoją pozycję na ich tle, dzięki czemu możliwe jest stworzenie właściwej strategii marketingowej. Uzyskane wyniki pozwalają na odkrycie, co podoba się konsumentom oraz jak najbardziej efektywnie komunikować się z nimi. Na tej podstawie można więc poznać swoje silne i słabe strony marki oraz podjąć odpowiednie działania w budowie strategii marketingowej. Podkreślając zalety realizacji badań rynkowych, warto również wspomnieć, że:

  • Minimalizują ryzyko rynkowe;
  • Identyfikują potencjalne zagrożenia i szanse;
  • Identyfikują mocne i słabe strony konkurencji;
  • Ułatwiają planowanie strategiczne;
  • Skupiają uwagę na potrzebach klientów;
  • Pomagają ocenić szanse na rynku na podstawie testów porównawczych.

 

Badania rynku – jakie?

Zanim jednak przejdziemy do realizacji badania rynku, należy odpowiedzieć na kilka kluczowych kwestii, które pomogą wybrać najbardziej trafną metodologię badania. Po pierwsze, powinniśmy dokładnie określić, co chcemy zbadać. Najczęściej w badaniach rynku weryfikujemy mechanizmy rządzące branżą lub określamy wskaźniki popytu i podaży. Innym istotnym aspektem jest analiza pozycji konkurencji, czy ukrytych nisz rynkowych. Wybór właściwej metody realizacji jest w dużym stopniu zależny od elementów, które chcemy badać. Gdy już odpowiedzieliśmy na powyższą kwestię, drugi etapem jest wybór odpowiedniej metody. W zależności od charakteru badania wyróżniamy badania ankietowe, wywiady pogłębione IDI, badania jakościowe, czy wywiady telefoniczne. Najczęściej wykorzystywaną metodą w badaniach rynku są badania ankietowe, w postaci ankiet online. Główną zaletą badań ankietowych jest możliwość realizacji badania na dużej próbie respondentów, przy jednoczesnym niskim koszcie i krótkim czasem ich realizacji. Obecnie w wielu programach ankietowych jak SurvGo™ można samodzielnie tworzyć ankiety online, dzięki czemu zachowujemy pełną kontrolę nad badaniem oraz oszczędzamy pieniądze. Ankiety online umożliwiają na tworzenie logiki pytań, a więc dostosowania treści ankiety do udzielanych odpowiedzi, segmentacji respondentów (np. ze względu na cechy socjodemograficzne), jak również na analizę wyników badania w czasie rzeczywistym.

Grupa docelowa badania rynku

Realizując badanie rynku za pomocą ankiet online, można precyzyjnie dotrzeć do swojej grupy docelowej badania. W tym celu określa się czynniki geograficzne, socjodemograficzne oraz psychograficzne. Na podstawie stworzonej charakterystyki próby, a więc określenia ile osób o danych parametrach ma wziąć udział w badaniu, jesteśmy w stanie zrealizować badanie ankietowe z dokładnie tymi osobami, którzy są potencjalnymi odbiorcami naszej oferty. Wśród czynników charakterystyki próby można wymienić:

  • Czynniki geograficzne – np. miejsce zamieszkania;
  • Czynniki socjodemograficzne – np. wiek, płeć, wykształcenie, zamożność;
  • Czynniki psychograficzne – np. zainteresowania, styl życia.

W odróżnieniu od wielu innych metod badawczych, zastosowanie ankiet w badaniach rynku umożliwia w łatwiejszy sposób poznać kryteria zachowań konsumentów. Do podstawowych kryteriów zachowań, jakie możemy uzyskać należą:

  • Częstotliwość zakupu i intensywność użytkowania;
  • Stopień lojalność wobec marki;
  • Poziom konsumpcji i status klienta;
  • Preferencje zakupowe;
  • Reakcja klienta na działania marketingowe;
  • Postawa wobec produktu.

Tak dokładnie określenie grupy docelowej jest niezbędne w tworzeniu skutecznej strategii marketingowej, ponieważ uchroni nas przed błędnymi działaniami marketingowymi. Co przekłada się na zaoszczędzony czas, ale także pieniądze.

 

Jak stworzyć kwestionariusz ankiety online?

Tworząc kwestionariusz ankiety, należy pamiętać o kilku ważnych zasadach, aby był on dobrze stworzony. Po pierwsze, uwzględnij pytania metryczne. Są nimi pytania, które charakteryzują poszczególne segmenty respondentów – czyli pytania o płeć, wiek, dochody i inne cechy socjodemograficzne. Pytania metryczne zazwyczaj umieszcza się na początku ankiety. W niektórych jednak przypadkach mogą być również umieszczone na końcu. Po drugie, pytania powinny być tworzone od ogółu do szczegółu. Istotną kwestią jest zachowanie logiki pytań oraz korzystanie z tzw. pytań warunkowych. Pytania warunkowe to rodzaj pytania, który jest wyświetlany jeśli respondent w innym pytaniu wcześniejszym wskazał określoną odpowiedź. Umożliwia to więc tworzenie rozbudowanych kwestionariuszy, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej liczby pytań na respondenta. Gdy już wspominamy o liczbie pytań należy pamiętać, aby ich liczba była odpowiednia. Po prostu powinno być ich tyle w ankiecie ile być powinno, jednakże należy zachować w tym umiar. Im większa liczba tym zmniejsza się respont rate, dlatego stanowi to ważny element do uwzględnienia przy tworzeniu narzędzia.

 

Jakie pytania zadawać?

Gdy wiemy o co chcemy zapytać, musimy również wiedzieć, w jaki sposób to zrobić. Pytania jednokrotnego wyboru mają inne wykorzystanie niż np. pytania rankingowe, czy lista wyboru. Należy więc zastosować odpowiedni typ pytania dla danej badanej kwestii. Warto również urozmaicać sam kwestionariusz ankiety, jeśli istnieje taka możliwość. A więc w danej części ankiety stosować inne rodzaje typów pytań, żeby zachować koncentrację ankietowanych. Gdy już tworzymy ankiety online dla naszego badania rynku, zachowajmy również proporcję pytań na stronę, ponieważ nie powinno się umieszczać wszystkich pytań na jednej stronie ankiety. Finalnie należy także zdecydować nad formą zwracania się do respondentów – oficjalnie na „Pan/Pani” czy bezpośrednio na „Ty”. Ten element jest głównie zależny od samej grupy docelowej oraz charakteru badania. Natomiast najistotniejszą kwestią w każdej ankiecie jest niesugerowanie odpowiedzi w kwestionariuszu. Niezależnie od rodzaju badania jakie prowadzimy za pomocą ankiet, nie należy ani w pytaniu, ani w kafeterii odpowiedzi sugerować właściwych wskazań, czy opinii jakie nas interesują. Tworzenie profesjonalnego kwestionariusza wbrew pozorom nie jest prostą sprawą, jednak zapewnia nam możliwość uzyskania rzetelnych i wartościowych danych.

 

Jak samodzielnie przeprowadzić badanie rynku

Badanie rynku za pomocą ankiet online można zarówno przeprowadzić samodzielnie, jak i skorzystać z Centrum Badawczo – Rozwojowego BioStat®. Samodzielna realizacja badania ankietowego to niewątpliwie najszybsza i najkorzystniejsza cenowo opcja realizacji badania. Ankiety online można zebrać w programach ankietowych. Jednym z nich jest SurvGo™, w którym zyskujemy dostęp do gotowej bazy ponad 150 tys. panelistów. Przeprowadzenie badania odbywa się w trzech prostych krokach. W pierwszym należy stworzyć nasz kwestionariusz ankiety online, czyli dodać pytania za pomocą predefiniowanych widgetów. Następnie dobrać odpowiednią charakterystykę próby, czyli określić parametry uczestników badania np. ze względu na płeć, czy wiek. Finalnie pozostaje nam samodzielnie przeanalizować zebrane wyniki. Co warte podkreślenia, w przypadku ankiet online w odróżnieniu od tradycyjnego badania wyniki dostępne są w czasie rzeczywistym. W programie do ankiet SurvGo™ zyskujemy dostęp zarówno do bazy odpowiedzi, jak i rozkładu, możliwości krzyżowania pytań, czy pobrania zestawienia tabelarycznego z wykresami do pliku MS Word.

Realizacja badania rynku za pomocą ankiet online zapewnia również rzetelność udzielanych odpowiedzi. Profesjonalne programy ankietowe zapewniają mechanizmy, weryfikujące rzetelność zbieranych ankiet. W zależności od rodzaju badania ankietowego stosuje się różne mechanizmy m.in. weryfikacja czasu wypełnienia ankiety, adresu IP, czy pytania pułapki. Ankiety online to bezpieczne i rzetelne narzędzie do realizacji zarówno badań rynku, jak i innych badań za pomocą ankietyzacji. Zapewniają one stosunkowo niski koszt, szybkość realizacji oraz możliwość badania dużych grup respondentów.

 

Zobacz także:

Badanie marketingowe – wprowadzasz nowy produkt na rynek?

Jak samodzielnie przeprowadzić badanie marketingowe?

Jak przeprowadzić badania marketingowe? – case study

Badania market research – rozwój firmy na podstawie danych

Jak dokonać segmentacji rynku w badaniach marketingowych online?

Badania marketingowe podczas pandemii COVID-19

Badania marketingowe – sztuka zadawania pytań

BioStat® to komercyjna jednostka naukowa posiadająca status Centrum Badawczo-Rozwojowego. Interdyscyplinarny zespół, w skład którego wchodzą naukowcy, analitycy, biotechnolodzy, menadżerowie i innowatorzy IT zajmujący się zagadnieniami praktycznego zastosowania innowacyjnych rozwiązań badawczych w biznesie. Specjalizujemy się m.in. w badaniach oraz oprogramowaniu medycznym. Transfer wiedzy ze świata nauki do świata biznesu. To nasza przewaga. Pracujemy rzetelnie od 15 lat. Realizujemy projekty badawcze i multichannelowe skierowane do środowisk naukowych, biznesowych i medycznych w oparciu o nasze systemy takie jak: eCRF.biz™, SurvGo™, Cati-system czy Medfile® oraz dedykowane autorskie rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb. Kompleksowo wspieramy naszych Partnerów w cyfryzacji i optymalizacji procesów biznesowych oraz realizacji strategii sprzedażowych. Nasi eksperci: Rafał Piszczek - Statystyk. Autor publikacji naukowo badawczych i referatów z zakresu data mining w analizach ekonomicznych i branży farmaceutycznej. Specjalizuje się w komercjalizacji wiedzy naukowej w praktyce biznesowej oraz transferze wiedzy naukowej do celów biznesowych. Ekspert ds. elektronicznej dokumentacji medycznej i telemedycyny. dr inż. Ewa Tkocz-Piszczek - Matematyk. Autorka publikacji naukowych z zakresu matematyki stosowanej. Wykładowca Instytutu Matematyki Politechniki Śląskiej, pracę doktorską broniła na AGH w Krakowie. dr Monika Jaremków - Ekspert ds. Badań, doktor nauk o Ziemi w zakresie geografii społecznej. Autorka kilkunastu artykułów naukowych, współautor publikacji książkowych. dr Marian Płaszczyca - Statystyk, doktor nauk biologicznych. Wieloletni pracownik Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz autor publikacji naukowo-badawczych z dziedziny inżynierii genetycznej, bioinformatyki i fizjologii roślin. dr Małgorzata Płaszczyca - Absolwentka kierunku biologia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Doktorat uzyskała na Wydziale Fizjologii Roślin Uniwersytetu Sztokholmskiego. Posiada wieloletnie międzynarodowe doświadczenie naukowe i dydaktyczne uzyskane podczas pracy w szwedzkim uniwersytecie. Jest współautorem publikacji zamieszczanych w renomowanych czasopismach naukowych. Gosia pracę w BioStat® rozpoczynała od tworzenia analiz statystycznych na potrzeby raportów medycznych opracowywanych dla wiodących firm farmaceutycznych. dr Sebastian Musioł - Doktor nauk ekonomicznych, wieloletni pracownik Wydziału Informatyki i Komunikacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, a wcześniej wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, GWSP w Chorzowie, WSFiP w Bielsku-Białej. Specjalizuje się w badaniach jakościowych, ekspertyzach i konsultacjach strategicznych. Posiada doświadczenie w badaniach rynkowych i marketingowych oraz w realizacji kampanii wizerunkowych, promocyjnych i informacyjnych. Autor publikacji naukowych w zakresie marketingu i ekonomii. Bartosz Olcha - Absolwent politologii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Analityk, metodolog, autor opracowań i ekspert w już ponad 400 projektach badawczych. Specjalizuje się w kompleksowej realizacji badań rynku pracy, społeczno-gospodarczych oraz badań wizerunku marki pomocnych w tworzeniu strategii marketingowych. Zrealizował również szereg projektów dotyczących zachowań i preferencji konsumentów oraz badań satysfakcji klientów przedsiębiorstw prywatnych i instytucji publicznych. W swojej karierze zawodowej współpracował m. in. z: Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Miastem Łódź. A także Mazowiecką Izbą Rzemiosła i Przedsiębiorczości, Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie, Shell, Vivus Finance oraz z kilkudziesięcioma powiatowymi i wojewódzkimi urzędami pracy. www.biostat.com.pl haloDoctor - nowa usługa telemedyczna łączy pacjenta z lekarzem | Lekarz online | e-Wizyty | e-Recepta

Biostat

5 zasad skutecznej komunikacji

komunikacja

Na podstawie 10 tys. reklam przetestowanych przez firmę Kantar na świecie w 2020 roku badacze postanowili wyznaczyć pięć zasad skutecznej komunikacji, a więc takiej, która zarówno buduje krótkoterminowe wzrosty sprzedaży, jak i wartość marki w dłuższym okresie.

Według Katarzyny Lewińskiej i Zuzanny Jędrzejewskiej z Kantara najlepszymi reklamami w Polsce w 2020 roku były kopie marek: Desperados, Lidl, Otomoto, Rexona, Żubr, E. Wedel, Pepsi i Tyskie. Na świecie były to reklamy takich firm, jak Heineken, Bosch, Burger King, Shea Moisture czy Samsung. Na ich sukces składało się pięć podstawowych zasad.

Wszyscy wiemy, że nie ma jednej recepty na idealną reklamę (a właściwie – całe szczęście, że takowa nie istnieje), jednak analizując najbardziej efektywne kreacje, możemy wyróżnić 5 kluczowych zasad, które decydują o ich sukcesie

Katarzyna Lewińska, Creative Domain Lead Kantar

Po pierwsze: Wyróżnij się!

Żyjemy w coraz większym natłoku informacji. Przebicie się do uwagi konsumenta staje się coraz trudniejsze. Już nie tylko chodzi o wyróżnienie się spośród komunikatów w ramach swojej kategorii. W dobie multiscreeningu i multitaskingu trzeba walczyć o wyróżnienie się z całości długich bloków reklamowych i przykucie uwagi widzów zajętych innymi czynnościami. Można się wyróżnić, odważnie przełamując stereotypy lub też odwagą formy. Ciekawym przykładem przełamywania stereotypów płciowych w lekiej, pozytywnej formie jest reklama marki Heineken z USA.

Po drugie: Pokaż swoją markę!

Niby oczywiste, ale nie zawsze efetywnie dowożone. Wielokrotnie mamy do czynienia z pięknymi reklamami lub wzruszającymi historiami, po których jesteśmy w stanie przypomnieć sobie konkretne klatki, ale zupełnie nie możemy przywołać w pamięci reklamowanej marki, a czasem nawet kategorii. Komunikacja musi mieć silny branding. Jak pokazują badania, nie ma znaczenia długość ekspozycji marki czy forma. Chodzi o to, aby marka była dobrze wkomponowana w komunikat, czy to stając się częścią historii, czy za pomocą brand cues lub też brand heroes. Od lat liderem w tej kategorii jest marka Żubr.

Po trzecie: Powiedz coś istotnego dla odbiorcy!

Silne marki zaspokajają nie tylko funkcjonalne, ale również emocjonalne i społeczne potrzeby konsumentów w danej kategorii, równocześnie demonstrując swoją wyjątkowość. Z jednej strony mogą to być wyższe CSR-owe cele, jak w powyższej reklamie Żubra. Czasem jednak wystarczy wsłuchać się w głos swoich klientów, okazać im zrozumienie i być blisko nich. Tak zrobiła marka Otomoto.

Po czwarte: Wzbudzaj prawdziwe emocje!

Jeśli twoja reklama bawi, wzrusza, intryguje, innymi słowy trafia do serca, a nie umysłu konsumenta, to ma większe szanse na sukces. W dwóch systemach podejmowania decyzji 1 (intuicja) i 2 (racjonalność) to ten pierwszy jest pod większym wpływem reklam. Co więcej, pozytywne emocje, jakie wzbudza reklama, mogą być przenoszone również na markę. Można grać na bardzo różnych uczuciach. Poniżej znajdują się dwa przykłady. Pierwszy to Niemiecka reklama marki Bosch o krótkim i prostym przekazie w reklamie poziomicy: „Wystarczy przymocować, wyrównać, zmierzyć”. Funkcjonalna nuda, jednak emocjonalnie wzruszająca niczym reklamy Allegro sprzed kilku lat.

W reklamach coraz większe znaczenie od kilku lat zaczęła odgrywać muzyka. Bo to czasem dzięki niej jesteśmy gotowi podnieść oczy znad smartfona lub odwrócić się od kuchenki, przy której gotujemy obiad. I tak jest w przypadku reklamy Desperadosa. Nieskrępowana wolność, swoboda, zastrzyk pozytywnych emocji z chwytliwym, świetnie dopasowanym utworem w tle.

Po piąte: Wysłuchaj swojego konsumenta!

Warto słuchać swoich konsumentów, klientów czy użytkowników. Nieważne, czy nazwiemy ten podpunkt Data Driven Decisions, Evidence Based Marketing czy Consumer Centric Design. Nazw ma wiele. Chodzi o to, aby dobrze zrozumieć osoby, do których kierujemy przekaz. Następnie konsekwentnie go budować, ale gdy te potrzeby się zmieniają – nie bać się zmienić siebie. Przykładem marki, która zmieniała swoje platformy komunikacyjne, ale za każdym razem trafia dobrze do odbiorców, jest marka Tyskie. Jako przykład poniżej znajduje się reklama świateczna tej marki z 2020 roku. Jak się okazuje, to wcale nie musi być ciężarówka ze słodkim napojem gazowanym. Może to być pociąg z piwem, obudowany spójnym hasłem platformy „Przejdźmy na Ty”. Ona idealnie adresuje potrzebę jedności w podzielonym i coraz bardziej skupionym na sobie anonimowym społeczeństwie.

Co jeszcze?

To co jeszcze łączy najlepsze reklamy w Polsce i na świecie, to odejście od komunikowania świata wyidealizowanego na rzecz autentyczności, akceptacji i inkluzyjności. Nie trzeba już być idealnym. Trzeba dać sobie i widzom prawo do błędów, akceptacji siebie, niedoskonałości i różnorodności. Oczywiście jako marka lepiej, żebyśmy nie pozwalali sobie na zbyt wiele błędów – szczególnie jeśli chodzi o spójność przekazu. Jak pokazują powyższe przykłady, budowanie platform komunikacyjnych trafia do widzów. W trudnych czasach pandemii miodem na skołatane serca konsumentów był też lekki humor i ogólna swoboda przekazu.

No i „last, but not least” – prostota. W natłoku informacji czasem trudno nam wyłapać wszystkie niuanse. Jeśli w reklamie przekażemy jeden kluczowy benefit – łatwiej go będzie zdekodować. Pokusa opowiedzenia w komunikacji wszystkiego o naszej firmie czy produktach jest zapewne duża. Ale czy nie lepiej powiedzieć jedną rzecz, którą ludzie rzeczywiście zapamiętają, niż wiele, z których większość im umknie?

Jak pewnie łatwo zauważyć podane przykłady reklam adresują więcej niż tylko jedną z podanych zasad. Warto implementować jak najwięcej z nich, a najlepiej wszystkie, aby naj najefektywniej wykorzystać budżety marketingowe.

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

AdColony i Mobiem: Dzień Mamy 2021 – zakupowe preferencje Polaków [BADANIE]

Dzień Matki

Około 13 milionów Polek już za kilka dni będzie obchodzić swoje święto. Dzień Matki w większości krajów na świecie wypada w drugą niedzielę maja, ale w Polsce obchodzimy go 26 dnia tego miesiąca. Według badania AdColony przygotowanego dla Mobiem – „Dzień Matki – zakupowe preferencje” – ponad 6 na 10 respondentów przyznało, że regularnie kupuje prezenty z tej okazji i w tym roku również to zrobi. Blisko 70 proc. Polaków do zakupu użyje telefonu. Jakie upominki wybiorą na Dzień Mamy? Czym się będą kierować przy szukaniu prezentu? Zrobią zakupy stacjonarnie czy może zamówią produkty online?

Według raportu Mobile Institute, Polka jest silna, pracowita i niezależna. Oszacowano, że gdyby zsumować wszystkie aktywności, jakie wykonuje w ciągu dnia, doba musiałaby mieć 36 godzin! Panie podejmują wiele ważnych decyzji związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, planowaniem budżetu, a także zdecydowanie częściej dokonują wyborów zakupowych w obszarze FMCG. Decydują o żywności i napojach dla dzieci, środkach czystości i chemii gospodarczej, kosmetykach, a także o ubraniach i butach, ale też o sprzęcie AGD. To one również częściej podejmują decyzje i kupują prezenty w rodzinie, jak na przykład te, podarowane 26 maja.

Dzień Mamy 2021 – Polacy na zakupach mobilnych

Jak wynika z badania AdColony przeprowadzonego dla Mobiem, w którym wzięło udział 53 proc. mężczyzn i 47 proc. kobiet – w tym roku 4 na 10 z nich zamierza zrobić zakupy na Dzień Matki online. Respondenci zazwyczaj korzystają przy tym z telefonu (68 proc.) lub laptopa czy komputera stacjonarnego (28 proc.). Najmniej osób do zamawiania używa tabletu (zaledwie 4 proc.).

raprot polki dzień matki infografika
Źródło: Mobiem

Blisko połowa badanych konsumentów przyznała, że o prezentach, ciekawych ofertach i promocjach dowiaduje się przede wszystkim z reklam mobilnych, z kolei 45 proc. odkrywa produkty za pomocą kanałów społecznościowych, a pozostali, czyli 40 proc. poprzez wyszukiwarkę internetową.

Dzień matki infografika raport
Źródło: Mobiem

Michał GieraWidzimy, że handel mobilny to bardzo dynamiczny obszar rynku, który zmienia się w szybkim tempie. Polacy pewniej i częściej korzystają z rozwiązań mobilnych, mają też większą świadomość obszarów wykorzystywania tych urządzeń. Stają się pełnoprawnymi konsumentami mobilnymi. Smartfon stał się podstawowym narzędziem Polaków do komunikacji i przeglądania kanałów społecznościowych, ale także do robienia zakupów online czy dokonywania płatności. Według badania AdColony, ok. 7 na 10 respondentów do zamawiania prezentów na Dzień Matki używa właśnie telefonu. Blisko połowa, bo 48 proc. z nich zainspirowała się w tym czasie mobilnymi reklamami.

Michał Giera, Mobiem Polska

Jakie upominki Polacy najczęściej kupują na Dzień Mamy?

Dla swoich mam kupujemy przede wszystkim prezenty w postaci kwiatów, kosmetyków, ubrań i biżuterii. Spośród zapytanych osób, 4 na 10 zdecyduje się na zakup z opcją doręczenia upominku bezpośrednio do mamy, a 1/4 badanych chce podarować prezent osobiście.

Biorąc pod uwagę kwestie kupowania prezentów to Polacy pozostają niewątpliwie tradycjonalistami i jak co roku stawiają na sprawdzone prezenty dla mam, jak bukiety kwiatów, perfumy i odzież. To te produkty były najczęściej wskazywane przez osoby w badaniu, które przeprowadziło AdColony.


Źródło: Mobiem

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

“Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” – największe zbiorowe dzieło badaczy w Polsce już w sprzedaży

Właśnie do sprzedaży trafiła nowa książką Wydawnictwa Naukowego PWN pod redakcją Michała Jana Lutostańskiego, Agnieszki Łebkowskiej i Michała Protasiuka, która odkrywa przed czytelnikiem, jak złożonym analizom rynkowym podlega świat konsumenta - człowieka, który sięga po produkty, klienta korzystającego z usług, osoby robiącej zakupy, użytkownika.

„Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” to kompendium wiedzy autorstwa pięćdziesięciu ekspertek i ekspertów działający w ramach Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii, tworzących na co dzień branżę badań marketingowych w Polsce. Zajmują się zbieraniem danych, przeprowadzaniem analiz, wnioskowaniem i budowaniem praktycznych rekomendacji. Na bazie wieloletniego doświadczenia stworzyli użyteczny przewodnik porządkujący aktualną wiedzę o badaniach rynku i opisujący dobre praktyki, które warto stosować.

Kim są autorzy książki „Badanie rynku”?

Książka już na etapie przedsprzedaży trafiła do kategorii bestsellerów. Wśród autorów znajdziemy przedstawicieli największych agencji badawczych: Kantar, Nielsen, GfK, IPSOS, 4P, ARC, s360, Difference, Smartscope, MASMI, Neuroidea, Semiotic Solutions, Maison & Partners, Narrative Impact, Visual & Narrative Institute, ABM, Research Eye, Research Collective i Minds & Roses. W gronie praktyków zaangażowanych w powstanie książki są również reprezentanci firm: Citi, Deloitte, Philips, Google, Facebook, Centrum Analiz Strategicznych KPRM, Kompania Piwowarska, Maspex, Żabka, Lata Dwudzieste, T-Mobile i Play. W książce nie mogło też zabraknąć autorów pracujących na uczelniach wyższych: Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Wrocławskim, Akademii Leona Koźmińskiego i Uniwersytecie SWPS.

Badanie Rynku
Fot. PTBRiO

O czym jest książka?

Książka daje możliwość zapoznania się z metodami i technikami badawczymi w licznych obszarach biznesu. Została podzielona na kilka części. Pierwsza zawiera opis elementów procesu badawczego od briefu po prezentację wyników. Druga część to praktyczny przewodnik po metodach badawczych – zarówno tych standardowych, jak i bardziej specjalistycznych. W trzeciej części znalazły się badawcze odpowiedzi na konkretne pytania biznesowe zleceniodawców. Na końcu umieściliśmy słownik, wyjaśniający kluczowe pojęcia. Rozdziały zostały wzbogacone o cytaty ekspertów, przykłady empiryczne oraz ćwiczenia praktyczne.

Redaktorzy i Autorzy skutecznie podjęli wysiłek kompleksowego zestawienia nie tylko samego procesu wraz z metodami badań konsumentów, ale także umiejętnie powiązali je z różnorodnymi aspektami prowadzenia współczesnego biznesu. (…) Jako badacz i naukowiec – widzę w niej kompendium wiedzy pozwalające na usystematyzowanie współczesnej metodyki badań dla wszystkich uczestników procesu rozpoznawania zachowań konsumentów. Wartością samą w sobie jest aktualność podnoszonych kwestii i ukazanie ich w sposób jasny i przejrzysty. Dzięki temu książka będzie interesującą pozycją dla praktyków zlecających badania – pozwoli im lepiej zrozumieć stronę „zleceniobiorców” – badaczy, ale także będzie inspiracją do własnych przemyśleń nad otrzymanymi wynikami.

prof.  Małgorzata Bombol o książce „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?”

Kontynuacja serii wydawniczej „Zrozumieć rynek i konsumenta”

Książka jest już trzecią z serii „Zrozumieć rynek i konsumenta” będącej owocem współpracy PTBRiO i Wydawnictwa Naukowego PWN. W 2020 roku ukazała się „Gamification. Jak wygrać zaangażowanie respondenta?” autorstwa Anny Gorączki i Michała Protasiuka. Serię rozpoczęło wydanie w 2018 roku książki „Data Driven Decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” pod redakcją Michała Jana Lutostańskiego, Mateusza Galicy i Michała Protasiuka.

Zrozumieć Rynek i Konsumenta
Fot. Wydawnictwo Naukowe PWN

Ujęcie tematu powoduje, że książka jest nowatorska i uzupełnia ważną lukę na polskim rynku. Każdy z autorów ma wieloletnią praktykę w działaniach marketingu, w których musiał podejmować decyzję, opierając się na różnych źródłach danych, lub w firmach badawczych, które ich dostarczały. Pozycję wyróżnia również niezwykła aktualność poruszanych w książce zagadnień. Omawiane są w niej zjawiska bardzo aktualne, z którymi na co dzień spotykają się pracownicy działów marketingu – dlatego to książka bez wątpienia na czasie.

prof. Dominika Maison  o książce „Data Driven Decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?”

PTBRiO zapowiada rozwijanie serii wspólnie z PWN i wydawanie kolejnych książek mających na celu zwiększenie wiedzy o badaniach i konsumentach w Polsce.

 

Strategy Business Director w Kantar Polska. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Adiunkt w Zakładzie Marketingu Wartości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Doktor nauk społecznych - socjolog. Absolwent 25-lecia Uniwersytetu SWPS w kategorii Biznes. Wykładał na SGH, UKSW, APS oraz Uniwersytecie SWPS. Autor wielu publikacji, prelekcji (otrzymał nagrodę publiczności i nagrodę 25-lecia PTBRiO za najlepiej ocenione wystąpienie w historii Kongresów Badaczy) i wystąpień medialnych (ponad 80 wystąpień w TV). Autor książki „Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Muzyka jako przekaz kształtujący styl życia subkultur młodzieżowych” (Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015) oraz współautor i redaktor książek: „Data driven decisions. Jak odnaleźć się w natłoku danych?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018), „Badanie rynku. Jak zrozumieć konsumenta?” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021), "Modern leisure society - consumer behavior" (SGH Publishing House 2021). Specjalizuje się w ilościowych badaniach innowacji, procesach strategicznych i pozycjonujących marek, analizach mikrotrendów, tribe’ów i nisz kulturowych. Badawczo i warsztatowo wspierał w przeciągu ostatnich lat wiele marek we wprowadzaniu innowacji na rynki europejskie.

dr Michał Lutostański

Badania marketingowe – sztuka zadawania pytań

Badania marketingowe

Badanie marketingowe nie jest opcją – jest niezbędnym, krytycznym spojrzeniem firmy na klientów i konkurentów. Powodzenie badań marketingowych zależy od metody i poprawnie sformułowanych pytań.  Jak uniknąć błędów w konstruowaniu kwestionariusza?

Rewolucja technologiczna i behawioralna umożliwia śledzenie niemal każdej aktywności konsumenta. Zautomatyzowane gromadzenie danych dostarcza wiedzy o tym kto, co, gdzie i kiedy. Zrozumienie mechanizmów rynkowych istotnych dla rozwoju firmy wymaga tymczasem również  odpowiedzi na pytania: dlaczego, po co, w jaki sposób – które ujawnią głębokie przyczyny zachowań konsumentów, ich motywacje i oczekiwania.

 

Po co badać?


Realizacja badań marketingowych dostarcza informacji i danych o pozycji przedsiębiorstwa na rynku i daje narzędzia do jej poprawy. Badania mają rozwiązywać problemy biznesowe, za pomocą twardych danych, rzetelnych informacji i wielowymiarowej analizy, którym nie wystarczą intuicja czy własne opinie. Problemy te zawierają się w formie trzech podstawowych pytań:

– Kim są nasi najbardziej dochodowi klienci? Pogłębione badania jakościowe potrafią wywrócić wyobrażenia o tym, jaki typ klienta generuje największe zyski. W efekcie wiadomo do kogo należy kierować działania, aby sprzedawać więcej.

– Czego naprawdę chcą nasi klienci? Kiedy wiedza o tym, co kupują klienci nie wystarcza do umocnienia pozycji, trzeba sięgnąć głębiej, do motywacji, do oczekiwań, do marzeń. Badania marketingowe odkrywają to, co klienci lubią, czego nie lubią, chcą, a czego nie chcą – i w jakiej kolejności. Badanie rynku nie jest podejściem pasywnym: aktywnie rzuca światło na to, jacy klienci zachowują się w określony sposób, i dlaczego nie przystępują do transakcji. Firma, która zyskuje taką wiedzę może optymalizować wszystko, od rozwoju produktu do programów obsługi klienta.

Czy jesteśmy na dobrej drodze? Niczym badania okresowe, diagnoza obecnej kondycji firmy dokonywana jest z myślą o wyzwaniach długoterminowych.

 

Jak badać?

 

Jakościowe badania marketingowe stosowane są najczęściej do zdiagnozowania potrzeb (uświadomionych i nieuświadomionych) oraz preferencji konsumentów, do poznania opinii na temat produktów lub usług, do segmentacji klientów, a także do badania marki, komunikacji, materiałów reklamowych. Zaletą badań jakościowych jest to, że pozwalają badaczowi lub zleceniodawcy badania na kontakt z materiałem badawczym i danymi w trakcie ich gromadzenia.

Badania jakościowe można realizować samodzielnie lub w powiązaniu z badaniami ilościowymi. Warto pamiętać, że badania jakościowe nie są reprezentatywne w rozumieniu statystycznym, ponieważ prowadzone są na grupie badawczej mniejszej niż w przypadku ankietowych badań ilościowych. Wartość badań jakościowych nie wynika przecież z masowości lecz tego, że pozwalają uchwycić problemy węzłowe, wśród tych, których one rzeczywiście dotyczą. Chodzi o to, aby biorąc pod uwagę uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne, lepiej, głębiej, bardziej wszechstronnie – rozumieć.

Do najczęściej wykorzystywanych technik należą indywidualne wywiady pogłębione – bezpośrednie i telefoniczne oraz zogniskowane wywiady grupowe, a także obserwacji połączonej z kwestionariuszem ankiety (tajemniczego klienta). Szczególnie wartościowych informacji mogą dostarczyć badania marketingowe typu Usage&Attitude. Dąży się w nich do poznania i zrozumienia rzeczywistych zachowań klienta, wraz oczekiwaniami i motywacjami.

 

Jak pytać?

 

W badaniach marketingowych zaawansowane technologie często idą w parze z metodami o bogatej i długiej tradycji naukowej. Umiejętne stawianie pytań należy do elementarza marketingowego, wywodzącego się z klasycznej cycerońskiej formuły: „Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo, quando”. Rzecz w tym, by z dużej ilości zebranych danych wyłuskać te najwartościowsze i ograniczyć ryzyko błędu.

W badaniach techniką pogłębionego wywiadu – czy to grupowego czy indywidualnego – stosuje się pytania otwarte, które umożliwiają swobodną wypowiedź, a nawet zachęca się respondenta do spontanicznych projekcji. I już tu trzeba zadbać o równowagę pomiędzy pytaniami globalnymi i szczegółowymi. Pewną trudność stanowić mogą pytania otwarte macierzowe, ze względu na wysiłek, z jakim ze strony respondenta wiąże się prawidłowa odpowiedź. Niezbędna okazać się mogą wtedy pomoce: tabele, formularze, grafiki.

W badaniach marketingowych wiedzą równie cenną, jak ta ilu klientów nabywa dany produkt, gdzie i w jakich okolicznościach, jest znajomość motywacji konsumentów  – czy wynika to ze znajomości marki, z lojalności, a może z innych pobudek? Zniuansowaną wiedzę w tym zakresie można uzyskać odpowiednio dozując pytania bezpośrednie i projekcyjne – dotyczące problemu/tematu nie wprost, lecz pozornie obok, na przykład o znane przez respondenta opinie w danej sprawie.

 

Jakich błędów unikać?

 

Wiarygodności wniosków zagrażają błędy, które mogą wystąpić na każdym etapie badania. Badaczom zagrażają trzy kategorie błędów (pomijając oczywiście błędy przypadkowe), dotyczące: doboru próby, pomiaru i analizy.

Podczas doboru próby istotne jest prawidłowe zdefiniowanie populacji, określenie próby i respondenta. Powodzenie badania zależy od tego czy uda się zbadać właściwą grupę i uzyskać od respondentów miarodajne dane. Do tego służą pytania wprowadzające, filtrujące, buforowe i kontrolne.

Podczas pomiaru trzeba zadbać o to, by informacje pozyskiwane nie były rozbieżne z tymi, które należy pozyskać, aby respondenci świadomie, bądź nieświadomie nie udzielali fałszywych odpowiedzi, lub ich unikali. Najpoważniejszym błędem, który na etapie pomiaru jest bardzo trudny do usunięcia, a może zupełnie zepsuć badanie, jest nieprawidłowo skonstruowane narzędzie badawcze. Prawidłowo skonstruowane narzędzie już na poziomie pytań separuje fakty od ocen, opinie i spostrzeżenia od interpretacji, a wyobrażenia i deklaracje od rzeczywistych postaw i zachowań.

Błędy dotyczące analizy obejmują działania zarówno w zakresie digitalizacji danych, jak i doboru metody analizy, zastosowania wybranej metody, jak i interpretacji wyników. Kardynalnym błędem w badaniach marketingowych jest nadużywanie wielkich kwantyfikatorów, takich jak „każdy”, żaden”, „zawsze”, „nigdy” oraz nieprawidłowe skalowanie – to znaczy łączenie elementów ze sobą nieporównywalnych.

 

Błędy w narzędziu badawczym


Doświadczony badacz, przygotowując narzędzia na potrzeby badań marketingowych, dba – zwłaszcza przy metodach jakościowych – o warunki badania: czas, miejsce, okoliczności, warunki. Kluczowe znaczenie ma długość kwestionariusza i jego skomplikowanie. Obowiązuje tu prosta zasada: im prostsza i im krótsza ankieta, tym bardziej wartościowe dane.

Pytania muszą być zrozumiałe. Niedopuszczalne są pytania, w których występują zwroty i pojęcia wymagające dodatkowego zdefiniowania (jeżeli nie zostały omówione), albo o zakresie trudnym do zinterpretowania. Zakłócenia może wprowadzić również błędne założenie, że np. uczestnik badania jest znawcą w dziedzinie, której dotyczy badanie). Równoczesne pytanie o kilka spraw jednocześnie kończy się nieuchronnie pomieszaniem danych, chaotyczną wypowiedzią, lukami. Podobnie jak stosowanie w kwestionariuszu przeczenia, a zwłaszcza przeczenia wielokrotnego. Odpowiadający musi zwyczajnie umieć odpowiedzieć – wiedzieć, rozumieć, pamiętać, a nie domyślać się lub dowiadywać. Jednoznaczność, precyzja pytań, sprzyja jednoznacznym i precyzyjnym odpowiedziom.

Osobną kategorię błędów kwestionariuszowych tworzą pytania sugerujące, insynuujące, albo emocjonalne. Po pierwsze dlatego, że odpowiedzi będą bezwartościowe, ale także dlatego, że badacz może nie zauważyć tego, że wpłynął w ten sposób (i w jakim stopniu wpłynął) na respondenta.

Regulując kolejność pytań badacz wpływa na to czy odpowiedzi układać się będą w logiczny ciąg. Porządkowanie pytań warto rozpocząć od zawężania ich zakresu do pojedynczych zagadnień.

 

Znaczenie pilotażu

 

Ewentualne błędy w kwestionariuszu  powinny zostać ujawnione w pilotażu. Procedura testowania jest szczególnie doniosła w badaniach jakościowych, bo umożliwia ponadto kontrolę wpływu ankietera na odpowiedzi uczestnika badania. Tzw. wpływ ankietera należy o zjawisk niepożądanych dlatego, że zaburza nie tylko proces badawczy, ale przede wszystkim może zniekształcić pozyskiwane dane, a tym samym prowadzić do fałszywych wniosków.

Innym zagrożeniem jest skłonność do poprawiania własnego wizerunku przez respondenta. Sposobem na odpowiedzi nieszczere, jest zabieg polegający na łagodzeniu wydźwięku pytań. Wprowadza się wtedy zwrotami typu: „Czy zdarzyło się kiedykolwiek, że…”).

Optymalnie skonstruowane narzędzie oraz prawidłowo ustalone okoliczności badania umożliwiają respondentowi udzielanie odpowiedzi bez presji czasu, bez zmęczenia, w komfortowych warunkach. Jeżeli jest taka potrzeba, badania marketingowe można prowadzić również „przy półce”. W każdych okolicznościach ostrożność i dokładność badacza mają decydujące znaczenie dla wyniku.

Badania UX

Specyficznym rodzajem badań marketingowych są badania UX. Badania User Experience mają na celu zazwyczaj ocenę potrzeb i oczekiwań wśród odbiorców (grupy docelowej)  a także ocenę i poprawę już istniejącego rozwiązania.  Często stosuje się tego rodzaju badania na etapie testowania i wyboru różnego rodzaju konceptów (mając 2 lub więcej można na odpowiednio dobranej próbie ocenić, który koncept jest bardziej trafny).  Wśród badań użyteczności wskazać można różne rodzaje:

  • adania makiet/layotów/konceptów,
  • badania strony internetowej www.

Stosuje się techniki:

  • FGI,
  • IDI,
  • Card sorting,
  • analizy eksperckie,
  • testy A/B,
  • badania eyetracking czy clicktracking.

Badania ClickTracking zyskują coraz bardziej na popularności za sprawą ich relatywnie niskiej ceny. Badania takie można już przeprowadzić na panelu badawczym (np. SurvGo – badania clicktracking).  Polega ono na śledzeniu czynności użytkownika – ruchów i kliknięć myszką. Dzięki temu łatwo można zaobserwować które elementy kreacji najbardziej przykuwają wzrok, a które pozostają niezauważone.

 

Zobacz także:

Jak samodzielnie przeprowadzić badanie marketingowe?


Sebastian Musiał BioStatDr Sebastian Musioł
Ekspert ds. Badań Biostat®

www.biostat.com.pl

Doktor nauk ekonomicznych, wieloletni pracownik Wydziału Informatyki i Komunikacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Specjalizuje się w badaniach jakościowych, ekspertyzach i konsultacjach strategicznych. Autor publikacji naukowych w zakresie marketingu i ekonomii.

 

BioStat® to komercyjna jednostka naukowa posiadająca status Centrum Badawczo-Rozwojowego. Interdyscyplinarny zespół, w skład którego wchodzą naukowcy, analitycy, biotechnolodzy, menadżerowie i innowatorzy IT zajmujący się zagadnieniami praktycznego zastosowania innowacyjnych rozwiązań badawczych w biznesie. Specjalizujemy się m.in. w badaniach oraz oprogramowaniu medycznym. Transfer wiedzy ze świata nauki do świata biznesu. To nasza przewaga. Pracujemy rzetelnie od 15 lat. Realizujemy projekty badawcze i multichannelowe skierowane do środowisk naukowych, biznesowych i medycznych w oparciu o nasze systemy takie jak: eCRF.biz™, SurvGo™, Cati-system czy Medfile® oraz dedykowane autorskie rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb. Kompleksowo wspieramy naszych Partnerów w cyfryzacji i optymalizacji procesów biznesowych oraz realizacji strategii sprzedażowych. Nasi eksperci: Rafał Piszczek - Statystyk. Autor publikacji naukowo badawczych i referatów z zakresu data mining w analizach ekonomicznych i branży farmaceutycznej. Specjalizuje się w komercjalizacji wiedzy naukowej w praktyce biznesowej oraz transferze wiedzy naukowej do celów biznesowych. Ekspert ds. elektronicznej dokumentacji medycznej i telemedycyny. dr inż. Ewa Tkocz-Piszczek - Matematyk. Autorka publikacji naukowych z zakresu matematyki stosowanej. Wykładowca Instytutu Matematyki Politechniki Śląskiej, pracę doktorską broniła na AGH w Krakowie. dr Monika Jaremków - Ekspert ds. Badań, doktor nauk o Ziemi w zakresie geografii społecznej. Autorka kilkunastu artykułów naukowych, współautor publikacji książkowych. dr Marian Płaszczyca - Statystyk, doktor nauk biologicznych. Wieloletni pracownik Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz autor publikacji naukowo-badawczych z dziedziny inżynierii genetycznej, bioinformatyki i fizjologii roślin. dr Małgorzata Płaszczyca - Absolwentka kierunku biologia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Doktorat uzyskała na Wydziale Fizjologii Roślin Uniwersytetu Sztokholmskiego. Posiada wieloletnie międzynarodowe doświadczenie naukowe i dydaktyczne uzyskane podczas pracy w szwedzkim uniwersytecie. Jest współautorem publikacji zamieszczanych w renomowanych czasopismach naukowych. Gosia pracę w BioStat® rozpoczynała od tworzenia analiz statystycznych na potrzeby raportów medycznych opracowywanych dla wiodących firm farmaceutycznych. dr Sebastian Musioł - Doktor nauk ekonomicznych, wieloletni pracownik Wydziału Informatyki i Komunikacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, a wcześniej wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, GWSP w Chorzowie, WSFiP w Bielsku-Białej. Specjalizuje się w badaniach jakościowych, ekspertyzach i konsultacjach strategicznych. Posiada doświadczenie w badaniach rynkowych i marketingowych oraz w realizacji kampanii wizerunkowych, promocyjnych i informacyjnych. Autor publikacji naukowych w zakresie marketingu i ekonomii. Bartosz Olcha - Absolwent politologii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Analityk, metodolog, autor opracowań i ekspert w już ponad 400 projektach badawczych. Specjalizuje się w kompleksowej realizacji badań rynku pracy, społeczno-gospodarczych oraz badań wizerunku marki pomocnych w tworzeniu strategii marketingowych. Zrealizował również szereg projektów dotyczących zachowań i preferencji konsumentów oraz badań satysfakcji klientów przedsiębiorstw prywatnych i instytucji publicznych. W swojej karierze zawodowej współpracował m. in. z: Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Miastem Łódź. A także Mazowiecką Izbą Rzemiosła i Przedsiębiorczości, Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie, Shell, Vivus Finance oraz z kilkudziesięcioma powiatowymi i wojewódzkimi urzędami pracy. www.biostat.com.pl haloDoctor - nowa usługa telemedyczna łączy pacjenta z lekarzem | Lekarz online | e-Wizyty | e-Recepta

Biostat