UE zamierza stworzyć regulacje prawne zakazujące niebezpiecznych zastosowań sztucznej inteligencji

PAP robot jabłko

Propozycję regulacji prawnych dotyczących sztucznej inteligencji (AI) przedstawiła Komisja Europejska. Proponowane przepisy, zanim wejdą w życie, muszą zostać przyjęte przez Parlament Europejski i Radę UE. W ich myśl zakazane będzie m.in. skanowanie twarzy na żywo czy wykorzystywanie AI w celu manipulacji zachowaniem użytkowników.

Proponowane rozwiązania prawne zmierzają z jednej strony do wspierania rozwoju korzystnych dla obywateli państw UE zastosowań sztucznej inteligencji, które mogą umożliwić m.in. usprawnienie opieki zdrowotną, zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, dostosowanie oferowanych przez administrację publiczną usługi do indywidualnych wymagań, optymalizację procesów produkcyjnych i zapewnienie przewagi konkurencyjnej europejskim przedsiębiorstwom w takich sektorach jak zielona gospodarka, gospodarka o obiegu zamkniętym, produkcja maszyn, rolnictwo czy turystyka. Z drugiej zaś ramy prawne dla AI mają zapewnić, że będzie ona ukierunkowana na człowieka, godna zaufania, etyczna i zapewniająca poszanowanie praw Europejczyków.

Proponowane regulacje zakładają wprowadzenie czterech kategorii oceny poziomu ryzyka związanego z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – od technologii uznanych za niebezpieczne po takie, których zastosowanie wiąże się z minimalnym ryzykiem. W porządku degresywnym skala oceny ryzyka składałaby się z następujących stopni – niedopuszczalne ryzyko, wysokie ryzyko, ograniczone ryzyko i niskie ryzyko.

Zgodnie z zaprezentowanymi przez KE przepisami zastosowania AI sklasyfikowane jako niebezpieczne, czyli zaklasyfikowane do kategorii „niedopuszczalne ryzyko”, byłyby zakazane w UE. Do tej grupy zaliczono np. technologie tak zwanej „zdalnej identyfikacji biometrycznej” wykorzystywanej na przykład do wybierania ludzi z tłumu w czasie rzeczywistym dzięki zastosowaniu rozpoznawania twarzy na żywo. „W naszym społeczeństwie nie ma miejsca na masową inwigilację”.

Margrethe Vestager, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. Ery cyfrowej

W ramach przedstawionej propozycji nowych przepisów zaproponowano w tej kwestii wyjątek dla wąsko zdefiniowanych celów egzekwowania prawa, takich jak poszukiwanie zaginionego dziecka lub osoby poszukiwanej oraz zapobieganie atakowi terrorystycznemu.

Zgodnie z przedstawionymi przez KE propozycjami niedopuszczalne zastosowania sztucznej inteligencji obejmowałyby również manipulowanie zachowaniem, wykorzystywanie słabych punktów dzieci lub stosowanie technik podprogowych. „Może to być przypadek, w którym zabawka wykorzystuje systemy głosowe, aby zmusić dziecko do zrobienia czegoś niebezpiecznego. Na takie zastosowania nie ma miejsca w Europie, dlatego proponujemy ich zakazać.

Margrethe Vestager, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. Ery cyfrowej

Do zastosowań AI związanych z wysokim poziomem ryzyka zaliczono na przykład algorytmy stosowane do rozpatrywania aplikacji o pracę, podań na studia, wniosków o kredyt, zasiłek, azyl polityczny lub wizę. Do tej grupy zaliczono również systemy AI wykorzystywane w medycynie oraz sądownictwie. W związku z tym, że ważne decyzje mające bezpośredni wpływ na życie obywateli mogą być podejmowane przez algorytmy, KE proponuje wprowadzenie zasady, że decyzje te muszą obowiązkowo podlegać weryfikacji i ostatecznemu nadzorowi przez człowieka.

Regulacjom mają również zostać poddane chatboty, które powinny być odpowiednio oznaczone, aby ludzie wiedzieli, że wchodzą w interakcję z maszyną.

Aby pomóc w opracowaniu standardów i egzekwowaniu przepisów, które miałyby zastosowanie do każdego dostawcy systemu SI w UE, Komisja proponuje utworzenie Europejskiej Rady ds. Sztucznej Inteligencji.

Proponowane regulacje mają dotyczyć wszystkich państw UE oraz firm zagranicznych działających na terytorium UE. Kary za niedostosowanie się do wymogów mają wynieść od 20 mln euro do 4 proc. rocznych obrotów firmy, która się ich dopuściła. Wcześniej jednak otrzyma ona wezwanie do naprawienia swoich produktów AI i dostosowanie ich do wymogów prawa lub usunięcie ich z rynku.

Dzięki tym przełomowym zasadom UE jest liderem w opracowywaniu nowych globalnych norm, aby mieć pewność, że sztucznej inteligencji można zaufać. Wyznaczając standardy, możemy utorować drogę do etycznej technologii na całym świecie i zapewnić, że UE pozostanie konkurencyjna.

Margrethe Vestager, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. Ery cyfrowej

Dzięki RODO zobaczyliśmy, że przepisy UE docierają do każdego zakątka świata i wywierają presję na kraje na całym świecie, tworząc nowy międzynarodowy standard – powiedział Swaniker w rozmowie z agencją AP. – Możemy się tego spodziewać również w przypadku regulacji AI.

Herbert Swaniker, prawnik ds. Technologii w kancelarii Clifford Chance


Źródło: PAP

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

Co przyniesie nowy rok? Perspektywy dla biznesu w 2020 roku i podsumowanie 2019 r.

perspektywy dla biznesu 2020

Aby dowiedzieć się jak przedsiębiorcy oceniają kondycję swoich firm na koniec, niełatwego dla biznesu, 2019 roku oraz jak oceniają perspektywy na przyszły rok, Business Centre Club przeprowadził coroczne badanie ankietowe wśród swoich członków – menedżerów i właścicieli firm z całego kraju.*

Wynika z nich, że:

więcej, bo aż 97,7% badanych przedsiębiorców uważa, że rząd nie poprawił w ostatnim roku warunków prowadzenia działalności gospodarczej (w ub. roku twierdziło tak 88,9%);

wzrosła liczba ankietowanych przedsiębiorców, do 95,2% (75,6% w poprzednim badaniu), których zdaniem sytuacja w Polsce w kolejnym roku nie będzie sprzyjać prowadzeniu biznesu;

7,3% przedsiębiorców przewiduje, że w nowym roku sytuacja finansowa ich przedsiębiorstwa poprawi się (rok temu wskazała tak jedna piąta firm), a 75,6% ocenia, że pozostanie ona zbliżona do tej w 2019 r. (rok wcześniej odpowiednio 68,9%); pogorszenia sytuacji finansowej w przyszłym roku względem mijającego roku spodziewa się 17,1% (w poprzednim badaniu – 11,1%)

58,2% spodziewa się umiarkowanego wzrostu kosztów działalności gospodarczej w przyszłym roku, w relacji do wartości sprzedaży, a 30,2% znacznego wzrostu (w poprzednim badaniu było to odpowiednio po 42,2%)

✓ tak samo jak w ubiegłorocznej edycji badania, 48,9% przedsiębiorców przewiduje umiarkowany wzrost obciążeń podatkowych względem 2019 r., a ich znaczny wzrost – 20,9%

wzrost sprzedaży do 5% w 2020 r. prognozuje 54,8% ankietowanych firm (w poprzednim badaniu 26,7%); a wzrost sprzedaży wielkości 5-10% – 26,2% (spadek względem poprzedniego roku z 40% wskazań), natomiast wzrostu sprzedaży powyżej 10% spodziewa się 9,5% przedsiębiorstw (w ub. r. było to nieco ponad 22%)

w większości firm zatrudnienie i wynagrodzenia w 2020 r. pozostaną na podobnym poziomie jak w mijającym roku – deklaruje tak odpowiednio 69,8% oraz 62,8% (w ub. roku było to 48,9% oraz 38,6%); żadne przedsiębiorstwo nie zakłada scenariusza zmniejszenia wynagrodzeń, a ich wzrost o więcej niż średnia krajowa, czyli 6% planuje 37,2% przedsiębiorców; mniej, bo 20,9% firm, planuje wzrost zatrudnienia

37,2% badanych przedsiębiorstw deklaruje, że planowane wydatki inwestycyjne będą na podobnym poziomie jak w 2019 roku (w poprzednim roku 60%), a znacznie mniejsze inwestycje planuje 25,6% (w ub. roku ok. 18%) badanych podmiotów, zaś 20,9% nie planuje żadnych znaczących inwestycji (10,2% w ub. roku); znacznie większe inwestycje deklaruje 16,3% (rok temu – 20%)

60,5% ankietowanych ocenia kondycję firmy na koniec 2019 r. jako dobrą, a 16,3% jako bardzo dobrą (w ubiegłorocznym badaniu było to odpowiednio 40% i 33,3%)

Mijający właśnie rok był trudny dla biznesu. Kontynuacja trendu z ostatnich lat, czyli porażającej skali zmian prawnych spowodowała, że przedsiębiorcy zamiast skupić się na własnych zadaniach, musieli wiele czasu poświęcić na dostosowanie do nowych regulacji. Dość wymienić wdrażanie Pracowniczych Planów Kapitałowych, raportowanie schematów podatkowych (MDR) i rozszerzenie raportowania SENT, czy obowiązkową podzieloną płatność VAT dla wybranych branż. A na horyzoncie AD 2020 kolejne zmiany. 

Marek Goliszewski, prezes i założyciel Business Centre Club

Problemy biznesu w 2019 roku

Zdaniem przedsiębiorców, największym problemem w prowadzeniu biznesu w mijającym roku były: trudności z pozyskaniem pracowników o odpowiednich kwalifikacjach (81,4%), zbyt częste zmiany przepisów (65,1%) zbyt szybko rosnące płace (60,5%), wysoka presja konkurencyjna na ceny i w rezultacie niskie marże zysku (60,5%), wysokie obciążenia podatkowe i para-podatkowe (51,2%). Większym problemem niż rok wcześniej były też wysokie ceny energii (39,5%) i niesprawność wymiaru sprawiedliwości w sprawach gospodarczych (25,6%), a także nieuczciwa konkurencja i szara strefa (20,9%), choć tutaj nastąpił spadek względem ubiegłego roku o kilkanaście punktów procentowych (z 35,6% wskazań).

Najbardziej obciążające regulacje…

Najbardziej obciążające dla firm w przyszłym roku będą zdaniem przedsiębiorców, skutki już obowiązujących w 2019 r. regulacji lub wchodzących w życie w nadchodzącym roku, m.in. Pracownicze Plany Kapitałowe (65,9% – ponaddwukrotny wzrost wskazań względem ub. roku – z 30,2%), nowelizacja przepisów karno- skarbowych (43,9%), obowiązkowa podzielona płatność (split payment) VAT dla wybranych branż (39%) ograniczenie liczby i mocy ochronnej interpretacji podatkowych (29,3%), rozszerzenie raportowania SENT (26,8%), obowiązek raportowania schematów podatkowych (24,4%), danina solidarnościowa (również 24,4%), zmiany prawne zwiększające ryzyko utraty własności jak np. konfiskata rozszerzona, czy zarząd komisaryczny (19,5%).

Nie dziwi, że niemal 98 proc. badanych przedsiębiorców uważa, że rząd nie poprawił w ostatnim roku warunków prowadzenia działalności gospodarczej, a ponad 95 proc. twierdz, że sytuacja w Polsce w 2020 r. nie będzie sprzyjać prowadzeniu biznesu (w ub. roku deklarowało tak 3⁄4 przedsiębiorców). 

Marek Goliszewski, prezes i założyciel Business Centre Club

… oraz wspierające biznes

Przedsiębiorcy wskazali również te regulacje, które ich zdaniem wspierałyby rozwój biznesu w nachodzącym roku: ułatwienie procesu zatrudniania obcokrajowców, definitywny brak regulacji dot. 30-krotności (i brak powrotu tego tematu do debaty rządowej), dłuższe vacatio legis dla nowych przepisów podatkowych (np. od posiadanych robotów), bardziej przyjazne przepisy ochrony środowiska i wsparcie dla OZE, ograniczenie zmian prawnych, mniej formalności i obowiązków raportowania oraz uproszczenie procedur administracyjnych, czy „wyeliminowanie bezsensownych inwestycji spółek Skarbu Państwa”.

Spośród już wdrażanych lub wdrożonych przez rząd przepisów wspierających biznes przedsiębiorcy wymieniają wprowadzenie regulacji prawnych i ulg dla firm, które inwestują w nowe technologie, obniżenie CIT-u w zamian za inwestycje.

Zadania dla rządu w 2020 r.

Ankietowani przedsiębiorcy, wskazali również najpilniejsze wyzwania i problemy, którymi powinien zająć się rząd
w nadchodzącym roku:

  •  Uprościć procedury zatrudniania cudzoziemców oraz poprawić regulujące je przepisy.
  • Obniżyć obciążenia ZUS-owskie płac. Zmniejszać koszty pracy.
  • Wprowadzić PPK wyłącznie za zgodą pracodawcy.
  • Poprawić w Kodeksie Pracy zapis dotyczący urlopów, aby od dni przebywania na zasiłku chorobowym nie naliczać urlopu.
  • Zmniejszyć obciążenia administracyjne dla małych i średnich firm.
  • Zastopować wprowadzanie na szybko, często bez konsultacji, zmiany prawa gospodarczego i skarbowego.
  • Ograniczyć negatywny wpływ zbyt wysokiej dynamiki wzrostu kosztów prowadzenia działalności (płac, wdrożenia PPK), ponieważ brakuje mechanizmów kompensujących tak dużą dynamikę wzrostu kosztów w stosunku do dynamiki efektywności przemysłu w Polsce.
  • Zwrot nadpłaconego na początku roku CIT, w ciągu roku, w przypadku gorszych wyników finansowych w kolejnych miesiącach.
  • Dofinansowanie do instalacji fotowoltaicznych lub OZE dla firm na potrzeby własne. Inne regulacje w obszarze cen energii elektrycznej.
  • Ograniczyć inflację prawa, prowadzić szerokie konsultacje przy zmianie przepisów prawa (nie uchwalać w 3 dni bez analiz prawnych i opinii interesariuszy). Ciągle wprowadzanie nowych, nieprzemyślanych regulacji destabilizuje przedsiębiorcom prace, ponieważ nie mogą efektywnie planować.
  • Uprościć system podatkowo-skarbowy, zwłaszcza ustawę o VAT – termin „interpretacja” nie powinien istnieć w słowniku przedsiębiorcy – jasność przepisów sprzyja ich przestrzeganiu.
  • Reagować na zmiany klimatyczne – ograniczenie emisji CO2 powinno zostać wprowadzone nawet kosztem rozwoju gospodarczego.
  • Usprawnić pracę sądów.
  • Zmienić system funduszy unijnych, aby wspierał dofinansowanie realnych inwestycji z jednoczesnym zmniejszeniem biurokracji.
  • Sankcje skarbowe (np. biała lista VAT, płatność na konta zgłoszone do US) muszą iść w parze z dostępnością narzędzi informatycznych (nie może być ograniczania liczba zapytań dziennych o rejestrację VAT czy konto bankowe). Skoro rządzący w 2019 roku wymusili dalekoidący postęp w zakresie raportowania cyfrowego, to fair byłoby nałożyć obowiązek raportowania oświadczeń majątkowych przez osoby zobowiązane ustawą również w postaci cyfrowej (dziś wypełniane ręcznie, nieczytelne, bez ustalonego formatu). Brakuje możliwości automatyzacji analizy takich oświadczeń.

 

* INFORMACJE O BADANIU 

Badanie ankietowe zostało przeprowadzone na początku grudnia br. roku wśród ponad 600 firm i 1000 menadżerów i właścicieli firm – członków BCC. 

W internetowym badaniu udział wzięło: 34,9% dużych przedsiębiorstw, 48,8% – średnich firm oraz 16,3% małych przedsiębiorstw i mikrofirm. 

Wśród ankietowanych przez BCC firm 41,9% zajmuje się działalnością produkcyjno-przemysłową, 32,6% – usługową, 13,9% – handlową, a 11,6% – budowlaną.

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF