...

BRIEF dociera do polskich firm i ich pracowników – do wszystkich tych, którzy poszukują inspiracji w biznesie i oczekują informacji o ludziach, trendach i ideach.

Skontaktuj się z nami

Rząd wraca z kontrowersyjną reformą

mezczyzna trzyma pieniadze zlotowki

Dziennik wskazuje, że pomysł na pełne oskładkowanie umów zleceń powstał z myślą o ochronie osób, które utrzymują się z takiego rodzaju zatrudnienia oraz korzystają z ubezpieczenia zdrowotnego. W tej grupie znajdują się także pracownicy, którzy w ramach dodatkowej pracy uzyskują drugą pensję w ramach etatu.

Jak szacuje MRPPS w Polsce na zlecenie, pracuje około 1 miliona osób. Po wprowadzeniu kontrowersyjnej reformy spora grupa należąca do klasy średniej odczuje mocny ubytek na swoich pensjach.

Nawet 1 mln osób wykonujących kontrakty cywilnoprawne musi policzyć, ile podatku dopłaci po zmianach, bo nie ma prawa do ulgi dla klasy średniej, a z kwoty wolnej skorzysta dopiero przy rocznym rozliczeniu podatku. Wyższą składkę zdrowotną zapłacą jednak już teraz. 

Rzeczypospolita

Szczegóły dotyczące wszystkich zmian związanych z oskładkowaniem niniejszych umów, można znaleźć w Krajowym Planie Działań na rzecz Zatrudnienia 2022 rok. To właśnie w tym projekcie pojawiła się zapowiedź dotycząca kontrowersyjnych zmian. Dziennik wskazuje, że tego typu dokument został już rozesłany do konsultacji.

Kto na tym straci?

Głównie zatrudnieni na zlecenie, których dochód nie przekracza 4,9 tysięcy zł brutto. Dodatkowo do tego dochodzą także zmiany związane Polskim Ładem.

W tym wypadku zleceniobiorcy są pozbawieni prawa do ubiegania się o zwrot kosztów, za opłacanie 9-procentowej składki zdrowotnej. Co ciekawe, tę składkę nie można odliczyć od podatku dochodowego.

Eksperci z Rzeczypospolitej dokonali bardzo wnikliwych analiz i obliczeń, z których wynika, że jeśli reforma faktycznie wejdzie w życie, to potencjalny zleceniobiorca, który zarabia około 3 tysięcy złotych brutto, otrzyma (po odliczeniu składki, podatku dochodowego)  2266 zł netto, czyli 300 zł mniej.

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

Składka zdrowotna w górę o kilka tysięcy złotych w skali roku. Jak zmieniają się obciążenia dla przedsiębiorców?

Aż 86% właścicieli jednoosobowych działalności gospodarczych przewidywało, że zmiany podatkowe i dotyczące składek ZUS wprowadzone przez Polski Ład będą dla nich niekorzystne. Przedsiębiorcy byli też przekonani, że dotknie ich podwyżka świadczeń – wskazało tak 88% z nich.

Kto i ile straci?

Aby zilustrować zmiany dla podatników rozliczających się według różnych form opodatkowania, można posłużyć się kilkoma przykładami:

  • Karta podatkowa. Właścicielka zakładu kosmetycznego w 2021 roku opłacała składkę zdrowotną w kwocie 381,81 zł. Jednak 328,78 zł mogła odliczyć od podatku ustalonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Do zapłaty pozostawało więc około 53 zł. Natomiast od 2022 r. składka zdrowotna wynosi dla niej 270,90 zł bez możliwości odliczenia podatku. Zapłaci więc z tego tytułu ok. 220 zł miesięcznie więcej.
  • Ryczałt ewidencjonowany. Lekarz dentysta rozliczający się wg ryczałtu płacił 381,81 zł składki zdrowotnej, ale mógł odliczyć od podatku 328,78 zł. Płacił więc rzeczywiście około 53 zł. Od stycznia 2022 roku składka zdrowotna dla ryczałtowców wynosi 9%, a jej podstawą jest 60% przeciętnego wynagrodzenia dla osiągających rocznie przychody do 60 tys. zł, 100% przeciętnego wynagrodzenia dla przychodów nieprzekraczających rocznie 300 tys. zł, a powyżej tej wartości – 180% przeciętnego wynagrodzenia. W zależności od tego, jaka jest podstawa obliczenia składki, dentysta z naszego przykładu w Polskim Ładzie zapłaci od 305 do 915 zł składki zdrowotnej miesięcznie, a więc przynajmniej o 260 zł miesięcznie więcej.
  • Skala podatkowa. W 2021 roku właścicielka niewielkiej działalności osiągała dochody na poziomie 84 tys. zł rocznie. Składka zdrowotna była dla niej obliczana tak samo jak w poprzednich przykładach. Po zmianach Polskiego Ładu stawka składki zdrowotnej wynosi dla niej 9% od dochodu, a więc za miesiąc będzie to 630 złotych. Zapłaci miesięcznie o 580 zł więcej niż obecnie. Dzięki podwyżce kwoty wolnej oraz drugiego progu podatkowego w skali roku straci „tylko” 1300 zł.
  • Podatek liniowy. Przedsiębiorca, który się rozliczał liniowo i osiągał roczne przychody w wysokości 100 000 zł, w 2021 roku z tytułu składki zdrowotnej zapłacił rocznie ok. 636 zł. Od 2022 roku składka zdrowotna wynosi dla niego 4,9% dochodu, a więc 4908 zł rocznie. Różnica na składce wyniesie więc ponad 4200 zł w skali roku.

Czeka nas migracja na ryczałt?

Już w listopadzie 31% ankietowanych przez inFakt przedsiębiorców deklarowało, że będzie chciało zmienić formę opodatkowania w związku z Polskim Ładem. Główną motywacją do takiej zmiany była wysokość składki zdrowotnej po zmianach (64% wskazań). Co ważne, przedsiębiorcy muszą dokonać wyboru do 20 dnia miesiąca miesiąc po miesiącu, w którym osiągną pierwszy przychód. W związku z tym pierwszym terminem jest 20 lutego. Natomiast ponad połowa (54%) badanych nie wiedziała, co zrobić i zapowiadała, że będzie szukać wsparcia u swoich księgowych.

Wśród tych, którzy są zdecydowani na zmianę sposobu rozliczania z fiskusem, dominuje chęć przejścia na ryczałt ewidencjonowany. Taką wolę wyraziło 80% z nich. W tym gronie 77% rozliczało się liniowo, a 21% według zasad ogólnych.

Warto podkreślić, że obniżki ostatecznie dotyczą tylko dwóch stawek ryczałtu. Zmiana z 17% na 14% nastąpiła dla branży budowlanej, zawodów medycznych oraz zawodów technicznych. Natomiast dla branży IT stawka 15% zmieniła się na 12%. Od 1 stycznia 2022 r. stawek ryczałtu jest łącznie dziewięć, od 17% do 2%.

Metodologia badania

Badanie zostało zrealizowane w listopadzie 2021 roku na grupie 1142 osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

Poważne zmiany w zasiłku chorobowym. ZUS wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczą osób objętych dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. To osoby, które prowadzą m.in.: działalność gospodarczą, a także współpracujące z nimi.  Wato wspomnieć, że takiego typu ubezpieczenie przysługuje tylko wtedy gdy pracownik lub właściciel firmy podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.

ZUS wyjaśnia

W wywiadzie dla serwisu TVN24.pl rzecznik ZUS Paweł Żebrowski wyjaśnił, że ubezpieczenie to nie będzie już ustawało na skutek nieterminowego opłacenia składek. Dodał także, że przedsiębiorcy będą mogli otrzymać świadczenia z ubezpieczenia chorobowego również w przypadku opłacenia składek po terminie.

Zasiłek chorobowy

Rzecznik ZUS wspomniał także o zasiłku chorobowym za czas pobytu w szpitalu. Obecny zasiłek chorobowy z okres pobytu w placówce medycznej jest niższy od standardowej stawki procentowej i wynosi, co 70 procent podstawy. Od 2022 roku miesięczny zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80 procent. Nie istotne jest to, czy ubezpieczenie dotyczy hospitalizacji, czy leczenia domowego. Z kolei wymiar zasiłku nie będzie obliczany na nowo. Jeżeli między okresami pobierania zasiłków bez względu na ich rodzaj nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.

Wyliczanie składek

Obecnie tzw. okres zasiłkowy wynosi standardowo 182 dni i określa łączny czas, przez który można pobierać zasiłek chorobowy. Do tego samego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie nieprzerwane okresy niezdolności do pracy. Nawet jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana różnymi przyczynami. W przypadku przerw w niezdolności do pracy, do okresu zasiłkowego wlicza się okres niezdolności do pracy przypadający przed przerwą. O ile jest ona spowodowana tą samą przyczyną, a przerwa nie przekracza 60 dni.

Choroba nieważnym czynnikiem

Zakład podkreślił, że od stycznia 2022 roku zmiany nie będą brały pod uwagę, jaka choroba była powodem niezdolności do pracy przed jak i po przerwie. Okres niezdolności do świadczenia pracy będzie liczony bez zmian. Bez względu na to czy chodzi o standardowe choroby, czy te zróżnicowane. Wyjątkiem od tych zmian ma być niezdolność do pracy przypadająca na czas ciąży. Do okresu zasiłkowego nie wlicza się więc okresów niezdolności przypadających przed przerwą wynoszącą do 60 dni. Jeżeli po przerwie od pracy wystąpiła w trakcie ciąży. Nowe przepisy mówią także, że  po ustaniu ubezpieczenia będzie można pobierać zasiłek chorobowy do 91 dni. Przepis nie będzie dotyczył m.in. osób chorych na gruźlicę.

Świadczenie rehabilitacyjne

ZUS wyjaśnia, że osoba, której wyczerpał się okres zasiłku, nadal będzie mogła wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ono maksymalnie przez 12 miesięcy ubezpieczonemu, który dalej choruje, jednak jego poprawiający się stan, oznacza odzyskanie zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji.

Źródło: PAP/ TVN 24.pl

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

ZUS – pomoc dla przedsiębiorców objęta dodatkowymi ograniczeniami

Prezes ZUS Gertruda Uścińska podkreśliła w rozmowie dla serwisu TVN24.pl jak bardzo dużą rolę odegrał resort w działaniach antykryzysowych. Zakłada realizował między innymi świadczenie zwolnienia z opłacania składek i świadczenia postojowe.

Od początku pandemii koronawirusa ZUS pozostaje jedną z najważniejszych instytucji, która realizuje bezprecedensowy program wsparcia dla przedsiębiorców.

Gertruda Uścińska

Ratunek dla przedsiębiorców

Z dniem 7 stycznia 2022 roku w życie wejdą nowe przepisy dotyczące świadczenia postojowego i zwolnienia ze składek. Rozwiązania te są nieodzowną częścią popularnej traczy antykryzysowej powołanej przez rząd i premiera Mateusza Morawieckiego wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów.

Jak skorzystać z pomocy dla przedsiębiorców?

Aby otrzymać pomoc związana z nowymi przepisami, należy spełnić określone warunki, które znajdują się na oficjalnej stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Każde przedsiębiorstwo zainteresowane proponowanym przez ZUS rozwiązaniem mogą złożyć wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021 rok (RDZ-B7). Niniejszy wniosek powinien trafić do zakładu najpóźniej do 28 lutego 2022 roku.

Zwolnienie dotyczy określonych podmiotów, określonymi kodem PKD (Polskiej Klasyfikacji Działalności):

  • 56.30.Z – przygotowywanie i podawanie napojów (dyskoteki, bary),
  • 93.29.A – pokoje zagadek, domy strachów, miejsca do tańczenia,
  • 93.29.Z – pozostała działalność rozrywkowa.

Pełna lista podmiotów można zaleźć na oficjalnej stronie ZUS-u.

Świadczenia i wnioski

Przedsiębiorca należący do odkreślonej branży będzie mógł skorzystać ze świadczenia postojowego maksymalnie 6 razy. Wniosek RSP-DD7 można złożyć najwcześniej 17 stycznia 2022 roku i nie najpóźniej, niż trzy miesiące przed zakończeniem stanu epidemii.

Prezes ZUS Gertruda Uścińska zaznacza, że jeśli przedsiębiorca złożył wniosek RSP-DD7 i otrzymał świadczenie postojowe już wcześniej, to liczba tych świadczeń, ulegnie pomniejszeniu.

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

ZUS — emeryci otrzymają emeryturę jeszcze przed świętami

 Ponieważ w grudniu ostatni termin płatności wypada w pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia, wszyscy emeryci i renciści z terminu 25 grudnia otrzymają wypłatę najpóźniej 23 grudnia – 

Iwona Kowalska-Matis, rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku.

Dziennikarze SE, przypominają, że ZUS wypłaca emerytury zawsze sześć raz w miesiącu w określonych dniach miesiąca: 5, 6, 10, 15, 20 i 25. Zgodnie z panującymi przepisami wszystkie emerytury trafiają  na konto bankowe dzień przed terminem płatności, jeśli planowane wypłaty emerytur pokrywają się z dniem wolnym to dwa dni wcześniej.

ZUS wypłaca emerytury przed Wigilią

Zbliżający nowy rok będzie niezwykle pozytywny dla osób w wieku emerytalnym. Waloryzacja rent i emerytur w 2022 roku może okazać się rekordowa w stosunku do poprzednich 3 lat i może wynieść nawet 9,7 proc. Szacuje się, że emeryci mogą zyskać na waloryzacji do kilku tysięcy złotych. Wszystko przez inflację i wzrost płacy minimalnej, która (mimo podwyżek) zaliczyła spory skok.

Zatwierdzono budżet na 2022 roku

Kilka dni temu polski rząd zatwierdził budżet państwa na 2022 rok.  Jak informuje portal prawo.pl — dochody budżetu państwa mają wynieść w przyszłym roku 491,9 mld zł, wydatki 521,8 mld zł, natomiast deficyt nie więcej niż 29,9 mld zł. Resort finansów założył, że inflacja wyniesie z kolei 3,3 proc. Niestety, jak wynika z ostatnich statystyk GUS-u inflacja, osiągnęła ponad dwukrotnie wyższy poziom – 7,8 proc.

W projecie ustawy uwzględniono także między innymi wskaźnik waloryzacji rent i emerytur, który wyniósł 104,89 proc. Warto też wspomnieć o planowanym od przyszłego roku wzroście kwoty wolnej od podatku. Na niej również skorzystają emeryci, którzy otrzymają świadczenie do 2500 zł brutto. Dzięki kwocie wolnej od podatku do 30 tysięcy złotych — wszystkie renty i emerytury od przyszłego roku zostaną zwolnione z podatku dochodowego do wspomnianej kwoty.

Emeryt ze świadczeniem 2088 zł „na rękę” dzięki zmianom podatkowym od nowego roku będzie otrzymywał 2275 zł, czyli o 187 zł więcej miesięcznie – wynika z wyliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Większe emerytury 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreśla, że od emerytur i rent do 2500 zł brutto nie będą w ogóle potrącane zaliczki na podatek dochodowy. Oczywiście rutynowo zakład odliczy składkę zdrowotną wynosząca obecnie 9 procent. Mimo tego świadczenie wzrośnie.

– Emeryt ze świadczeniem 2500 zł brutto otrzymuje dzisiaj na rękę 2088 zł. Dzięki zmianom jego świadczenie na rękę wzrośnie do 2275 zł, ponieważ nie zapłaci podatku 187 zł miesięcznie. To 2244 zł rocznie — wylicza ZUS.

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

ZUS udostępni specjalny kalkulator dla firm

Przepis ustawy określanej mianem Polski Ład wprowadziły zmiany w zasadach ustalania podstawy wymiaru oraz wysokości składki zdrowotnej. Firmy będą zmuszone je odliczać od dochodu lub przychodu. Wszystko zależy od wybranej formy opodatkowania, która ma bezpośredni wpływ na zasady ustalania podstawy wymiaru składek.

Zmiany dotyczące Polskiego Ładu obowiązują przy ustalaniu podstawy wymiaru i wysokości niniejszej składki zdrowotnej, należnej za okres od stycznia 2022 r.

Zdajemy sobie sprawę, że zwłaszcza w początkowym okresie obowiązywania nowych zasad może być kilka wątpliwości. Dlatego ZUS wychodzi ze sprawdzoną inicjatywą i udostępnieni kalkulator. prof. Gertruda Uścińska, prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Prezes ZUS u dodaje, iż kalkulator ułatwi ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i jej należnej kwoty składki. Po wprowadzeniu niezbędnych danych do kalkulatora tj.: okres rozliczeniowy, forma opodatkowania, kwota dochodu lub przychodu. Specjalnie zaprojektowane narzędzie ma ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie i obniżyć jej nieopłaconą kwotę, którą należy opłacić w danym miesiącu. Kalkulator składkowy pojawi się na oficjalnej stronie ZUSu. Zakład planuje także dołączyć go do cyfrowych programów księgowych, tj.: Płatnik i ePłatnik.

Co ciekawe, program Płatnik według zaleceń ekspertów ZUS-u powinien uregulować wszystkie należności związane ze składkami, do których opłacania jest zobowiązany przedsiębiorca, który musi opłacić je przelewem na dany nr konta NRS.

Rozliczenie dokonanej wpłaty na koncie następuje na podstawie złożonych za dany miesiąc dokumentów rozliczeniowych, jednak pod warunkiem, że nie występowały zaległości za okresy wcześniejsze. W takim przypadku w pierwszej kolejności z wpłaty zostaną rozliczone wcześniejsze należności, a różnica w składkach za bieżący miesiąc będzie musiała zostać dopłacona. Trzeba to wziąć pod uwagę, jeżeli planuje się opłacić składki należne za grudzień br. jeszcze w grudniu – mówi Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS.

Prócz dostępnych narzędzi przedsiębiorca może także złożyć stosowne dokumenty rozliczeniowe w placówce ZUS-u po opłaceniu wszystkich składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego nie później niż w ustawionym terminie. Przykładowo w przypadku składania dokumentów za grudzień 2021 roku należy je złożyć do 5,10 lub 15 stycznia 2022 r.

Jeżeli dokumenty rozliczeniowe będą obejmowały składki należne za pracowników, to mogą w rozliczeniu zostać uwzględnione wyłącznie wypłacone wynagrodzenia lub postawione do dyspozycji pracowników w grudniu bieżącego roku.

 

Brief.pl - jedno z najważniejszych polskich mediów z obszaru marketingu, biznesu i nowych technologii. Wydawca Brief.pl, organizator Rankingu 50 Kreatywnych Ludzi w Biznesie.

BRIEF

Pracodawca a ubezpieczenie społeczne

pracodawca ubezpieczenie społeczne składki ZUS

Zgłoszenie od ubezpieczenia

Pracodawca ponosi również odpowiedzialność karną za niezgłoszenie pracownika do ubezpieczenia społecznego i co za tym idzie nieodprowadzanie za tego pracownika składek na ZUS. Przepisy kodeksu karnego sankcjonują niezgłoszenie wymaganych danych albo zgłoszenie danych nieprawdziwych nawet, gdy odbywa się to za zgodą pracownika, którego te dane dotyczą. Podstawą prawną jest art. 219 Kodeksu karnego; a sam czyn może być popełniony tak z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym.

Zgodnie z art. 219 Kodeksu karnego:

Art. 219. (Niezgłoszenie osoby wykonującej pracę zarobkową do ubezpieczenia społecznego)
Kto narusza przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłaszając, nawet za zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłaszając nieprawdziwe dane mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

W takim przypadku, obok pracownika, pokrzywdzonym jest również Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego

Zgodnie z art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych podlega każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, zgłoszenia dokonuje płatnik składek. Naruszeniem przepisów o ubezpieczeniach społecznych i jednocześnie wyczerpaniem znamion przepisów prawa karnego będzie umyślne niezgłoszenie do ubezpieczenia danych osób zatrudnianych albo zgłoszenie danych nieprawdziwych. Chodzi o dane, które mają wpływ na ustalenie prawa do świadczeń i ich wysokość, które są zamieszczane w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych oraz w imiennych raportach miesięcznych.

Sprawdź także: Odpowiedzialność karna pracodawcy 

Odpowiedzialność karną poniesie nie tylko płatnik składek, ale także każda inna osoba zobowiązana do sporządzenia i przekazania danych, np. członek komisji powypadkowej ustalającej okoliczności wypadku przy pracy czy lekarz wystawiający zwolnienie z powodu niezdolności do pracy.

Zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego podlegają pracownicy, a także osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że na podstawie art. 219 Kodeksu karnego ochronie podlegają prawa osób wykonujących pracę zarobkową.

Zgodnie z art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają pracownicy, a także m.in. osoby wykonujące pracę nakładczą, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.

Znamiona czynu

Należy podkreślić, że jeżeli dojdzie do naruszenia przepisów poprzez niezgłoszenie w ogóle danych albo zgłoszenie danych nieprawdziwych, a dodatkowo naruszenia te będą dokonywane w sposób złośliwy lub uporczywy, zostaną również wypełnione znamiona art. 218 § 1 kk. W takiej sytuacji, kwalifikacją prawną czynu będzie art. 219 i art. 218 § 1 kk.

Klasycznym przykładem takiego zbiegu przepisów jest sytuacja, w której pracodawca uporczywie niewłaściwie ewidencjonuje czas pracy, to znaczy zaniża go poprzez nieprawdziwe dane dotyczące nadgodzin wypracowanych przez pracowników w celu ukrycia przekroczenia ustawowych norm czasu pracy. Pracownicy przychodzą do pracy w dni wolne, regularnie zostają dłużej w pracy, także do późnych godzin wieczornych. Pracodawca jednak nie ewidencjonuje należycie tych nadgodzin i w oficjalnej dokumentacji czasu pracy widnieją tylko godziny ustalone w umowie o pracę. Dokumentacja pracownicza zostaje zatem sfałszowana, a u pracodawcy funkcjonują podwójne grafiki: jeden – oficjalny – na pokaz w razie kontroli albo do przedstawienia w Sądzie, a drugi prawdziwy. Grafik odzwierciedlający rzeczywiste godziny pracy pozostaje do dyspozycji tylko przełożonego, którym zazwyczaj jest mobber, a grafik służy jako element zastraszania niegrzecznych pracowników i pozbawiania ich tego, co im się słusznie należy. W razie problemów grafik ten zostaje zniszczony lub nagle „okazuje się”, że zaginął.

Jeżeli należne pracownikowi wynagrodzenie zostaje zaniżone, ma to również wpływ na wysokość podstawy obliczenia składki ubezpieczeniowej i na samą wysokość tej składki, co bezpośrednio przekłada się na wysokość należnych świadczeń. W takim przypadku prawidłową kwalifikacją prawną czynu będzie art. 218 § 1 i art. 219 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.

Wykroczenie

Zgodnie z art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, karze grzywny podlega ten, kto jako płatnik składek albo osoba zobowiązana do działania w imieniu płatnika:

  • nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie,
  • nie zgłasza wymaganych ustawą danych lub zgłasza nieprawdziwe dane albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia,
  • udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli,
  • nie dopełnia obowiązku wypłacania świadczeń z ubezpieczeń społecznych i zasiłków finansowanych z budżetu państwa albo wypłaca je nienależnie,
  • nie prowadzi dokumentacji związanej z obliczaniem składek oraz z wypłatą świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
  • nie dopełnia obowiązku przesyłania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportów miesięcznych w przewidzianym terminie,
  • nie dopełnia obowiązku przekazywania dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym w formie określonej w art. 47a ust. 1 i 2.

Kara może nie jest wygórowana – grzywna do 5000 złotych, ale jest to już wykroczenie i postępowanie toczy się w Wydziale Karnym Sądu.

Kwalifikacja prawna zależy od tego, jakie znamiona czynu zostały wypełnione. Przestępstwo z art. 219 Kodeksu karnego można popełnić wyłącznie umyślnie, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym, natomiast przestępstwa z art. 218 § 1 Kodeksu karnego nie można popełnić w zamiarze ewentualnym ponieważ znamiona, jakie muszą zostać wypełnione to złośliwość i uporczywość. Wykroczenie z art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych można popełnić zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.

Przeczytaj również: Wypowiedzenie – pracownik idzie do sądu 

Stan faktyczny

W jednym ze stanów faktycznych, sprawca prowadzący działalność gospodarczą zatrudniał w swojej firmie pracowników na umowę zlecenie i nie odprowadzał należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Sprawa wydała się po tym, jak jedna z pracownic doznała krwotoku do pnia mózgu, a szef firmy – zamiast wezwać pogotowie – postanowił przetransportować osobiście pracownicę w stanie bezpośredniego zagrożenia życia z pokoju, w którym się znajdowała do samochodu, którym następnie przewiózł ją do innej miejscowości. Sąd uznał, że pracodawca nie udzielił pomocy swojej pracownicy, która ze względu na występujący u niej krwotok do pnia mózgu w położeniu grożącym bezpośrednim narażeniem na niebezpieczeństwo życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, mógł jej tej pomocy udzielić, bez narażenia siebie i innych osób na niebezpieczeństwo, jednak nie zapewnił jej niezwłocznie pomocy medycznej instytucji lub osób do tego powołanych, a nadto umieszczając kobietę własnoręcznie w samochodzie i przewożąc – jeszcze bardziej pogorszył sprawę. Sąd uznał, że oskarżony przedsiębiorca dopuścił się zarzucanych mu czynów z art. 219 kk (nieodprowadzanie składek na ubezpieczeni społeczne), art. 162 § 1 kk (nieudzielenie pomocy) i art. 160 kk (narażenie człowieka na niebezpieczeństwo) w zw. z art. 11 § 2 kk (zbieg przepisów ustawy) uznając jednocześnie, że wina oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości czynów są znaczne.

Warto pamiętać

Trudna sytuacja finansowa nie jest żadnym usprawiedliwieniem dla pracodawcy, który zaniechał obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z orzecznictwem, trudna sytuacja finansowa pracodawcy nie uzasadnia i nie usprawiedliwia działań niezgodnych z obowiązującym prawem.

Jeżeli pracodawca składki pobierał, ale ich nie odprowadzał, to odpowiada również za przywłaszczenie sobie powierzonej mu rzeczy ruchomej na podstawie art. 284 § 2 Kodeksu karnego i podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Radca prawny; przygotowuje sie do pracy doktorskiej za zakresu mobbingu. Praktyk i specjalista w zakresie przeciwdziałania mobbingowi, którego sama doświadczyła. Prowadzi szkolenia i wdraża skuteczną politykę antymobbingową u pracodawców. Udziela również wsparcia merytorycznego i psychicznego zarówno pracownikom, jak i pracodawcom oskarżanym o mobbing. Prowadzi kampanię uświadamiającą i popularyzujacą politykę antymobbingową. Skuteczna w działaniu. Wygrała wszystkie postępownia przeciwko swoim prześladowcom. Specjalnie dla czytelników Briefu dzieli się swoim doświadczeniem zawodowym i praktyczną wiedzą na ten temat.

Joanna Koczaj-Dyrda