DLA POLSKI. RÓWNOBOCZNY TRÓJKĄT ODPOWIEDZIALNOŚCI

Dlatego trójkąt efektywności jest równoboczny.

Julian Tuwim w wierszu „Wszyscy dla wszystkich” wyjaśnił to prościej, niż my często potrafimy wyjaśnić dorosłym: każdy wykonuje inną pracę, ale wszyscy są od siebie zależni. Wspólny rezultat powstaje dzięki współpracy, podziałowi kompetencji i wzajemnemu szacunkowi.

Do tej refleksji wróciłem dzięki Paulinie Latham. Jej rozważania o pozycji Polski w międzynarodowych sieciach wpływu przypomniały mi, że budowanie marki kraju nie zaczyna się od promocji, sloganu ani kampanii. Zaczyna się od odpowiedzi na pytanie, jaką pozycję chcemy zajmować i co musimy zrobić, aby ją rzeczywiście osiągnąć.

POLSKA NIE JEST PUSTĄ DZIAŁKĄ

Polska przypomina konstrukcję powstającą od ponad tysiąca lat. Ma fundamenty, ściany nośne, historię, tożsamość, reputację i pamięć wielu pokoleń.

Nie projektujemy jej od początku. Nie możemy dowolnie zburzyć tego, co już istnieje. Możemy jednak tę konstrukcję modernizować, poprawiać jej funkcjonalność i przygotowywać ją do potrzeb współczesnego świata.

Powinna być dobrym miejscem dla jej mieszkańców, ale również atrakcyjnym dla turystów, inwestorów, przedsiębiorców, naukowców, artystów i talentów, które chciałyby tutaj mieszkać, pracować, tworzyć, rozwijać firmy oraz organizować wydarzenia sportowe i kulturalne.

Najpierw jednak trzeba wiedzieć, czemu ta modernizacja ma służyć.

TRZY STRONY, TRZY ODPOWIEDZIALNOŚCI

Pierwszym bokiem trójkąta jest państwo — lub, odpowiednio, miasto i region.

Państwo działa w imieniu obywateli. Musi określić interes publiczny, wyznaczyć cel, nadać procesowi mandat, połączyć kompetencje uczestników, zapewnić ciągłość działań i podejmować ostateczne decyzje.

Nie musi być najmądrzejsze w pokoju. Musi jednak wiedzieć, po co zaprosiło do niego pozostałych i jaki rezultat chce osiągnąć.

Drugim bokiem są eksperci.

Ich rolą jest diagnoza, zadawanie trudnych pytań, projektowanie strategii, przedstawianie rozwiązań i wspieranie ich wdrażania. Mają korzystać z wiedzy, doświadczenia, badań i kreatywności. Powinni również ostrzegać zleceniodawcę, kiedy jego oczekiwania są nierealne lub sprzeczne z przyjętym celem.

Ekspert może doradzać państwu. Nie może jednak przejąć jego mandatu ani odpowiedzialności.

Trzecim bokiem jest biznes — rozumiany szeroko jako realna gospodarka oraz środowiska tworzące wartość kraju: przedsiębiorcy, producenci, usługodawcy, eksporterzy, inwestorzy, nauka, edukacja, turystyka, kultura, sztuka i sport.

To właśnie tam powstają produkty, usługi, technologie, marki, osiągnięcia i doświadczenia, które są rzeczywistą treścią reputacji Polski. Bez nich nawet najlepsza strategia pozostanie wyłącznie dokumentem.

RÓWNOBOCZNY NIE ZNACZY BEZPRZYWÓDCZY

Trójkąt jest równoboczny, ponieważ każda ze stron jest jednakowo niezbędna. Nie oznacza to jednak jednakowych kompetencji, zadań ani odpowiedzialności.

Państwo nie powinno samodzielnie projektować strategii i zastępować ekspertów.

Eksperci nie powinni przejmować roli zleceniodawcy i samodzielnie określać interesu państwa.

Biznes nie może być traktowany wyłącznie jako sponsor albo wykonawca gotowych poleceń. Musi uczestniczyć w procesie, ponieważ wnosi wiedzę rynkową, zdolność wdrożenia i realne dowody wartości kraju.

Granice kompetencji nie są murami. Są porządkiem odpowiedzialności.

Kreatywne rozwiązania powstają dzięki wymianie wiedzy, doświadczeń i perspektyw. Synergia zaczyna się tam, gdzie kompetencje się spotykają. Chaos zaczyna się wtedy, gdy uczestnicy zamieniają się rolami albo próbują przejąć cały proces.

ODPOWIEDZIALNOŚCI NIE MOŻNA OUTSOURCOWAĆ

Państwo może zatrudnić najlepszych specjalistów. Może korzystać z doświadczenia biznesu, nauki, kultury i organizacji społecznych. Może zamawiać badania, strategie i programy działania.

Nie może jednak zlecić na zewnątrz własnej odpowiedzialności.

Marka dla Polski nie jest kampanią promocyjną. Jest długofalowym systemem decyzji dotyczących gospodarki, edukacji, nauki, kultury, turystyki, dyplomacji i obecności Polski w międzynarodowych sieciach wpływu.

Nie zbuduje jej jedna instytucja, jedna agencja, jeden ekspert ani jedna firma.

Potrzebujemy wszystkich trzech stron równobocznego trójkąta: państwa, ekspertów i biznesu.

Ale ktoś musi wyznaczyć kierunek, połączyć ich kompetencje i zapewnić ciągłość procesu.

Tym kimś jest państwo.

Nie dlatego, że wie wszystko.

Dlatego, że jako jedyne nie może zrezygnować z odpowiedzialności.

To jest fundament Marki dla Polski.

To jest manifest BRIEF for Poland.