Nowe zasady zwolnień lekarskich – praktyczne skutki dla pracowników i firm

Od 2026 roku system zwolnień lekarskich w Polsce przejdzie istotne zmiany, które wpłyną na codzienną praktykę pracowników, pracodawców oraz działów kadr i płac. Jak zauważa Beata Tęgowska, ekspertka ds. księgowości i płac w Systim.pl, nowe regulacje mają z jednej strony zwiększyć elastyczność korzystania z L4, a z drugiej wzmocnić kontrolę nad zasadnością zwolnień. Zmiany będą wprowadzane etapami i wymagają odpowiedniego przygotowania organizacyjnego już teraz.
Od 7 stycznia 2026 r. roku obowiązuje nowy model funkcjonowania zwolnień lekarskich, który w wielu aspektach zmienia dotychczasowe podejście do L4. Ekspertka Systim.pl, podkreśla, ż e kluczowym celem reformy jest unowocześnienie systemu orzecznictwa lekarskiego oraz lepsze dostosowanie go do realiów współczesnego rynku pracy. Zmiany dotyczą zarówno sposobu wydawania zwolnień, jak i zasad ich wykorzystywania oraz kontroli.
Jednym z najważ niejszych elementów reformy jest usprawnienie orzecznictwa lekarskiego ZUS. Nowe przepisy mają skrócić czas oczekiwania na decyzje i ujednolicić standardy orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Jak zauważ a ekspertka, ma to szczególne znaczenie w przypadkach, w których stan zdrowia pracownika jednoznacznie uzasadnia zwolnienie, a dotychczasowe procedury bywały długotrwałe i niejednolite. Równocześnie ZUS otrzyma szersze uprawnienia kontrolne, co oznacza częstsze i bardziej szczegółowe weryfikowanie zasadności L4.
Istotną zmianą jest takż e doprecyzowanie, co pracownik moż e robić w czasie zwolnienia lekarskiego bez ryzyka utraty prawa do zasiłku chorobowego. Przepisy i ich interpretacje zakładają, że sporadyczny kontakt z pracodawcą, odebranie telefonu czy odpowiedź na e-mail nie będą automatycznie traktowane jako naruszenie zasad L4, o ile nie stoją w sprzeczności z celem zwolnienia. Beata Tęgowska zauważa, że to ważne dostosowanie do realiów pracy zdalnej i hybrydowej, w których całkowity brak kontaktu bywa trudny do zachowania.
Nowością, która budzi duż e zainteresowanie, jest również moż liwość wykonywania pracy u innego pracodawcy w czasie trwania zwolnienia lekarskiego w jednej firmie, pod warunkiem ż e nie wpływa to negatywnie na proces leczenia i jest zgodne z zaleceniami lekarza. Ekspertka podkreśla jednak, ż e taka sytuacja wymaga duż ej ostroż ności i transparentności, ponieważ naruszenie celu zwolnienia moż e skutkować cofnięciem zasiłku i konsekwencjami finansowymi.
Ekspertka zwraca uwagę, ż e wzmoż ona aktywność kontrolna ZUS oznacza dla pracodawców konieczność jeszcze dokładniejszego monitorowania dokumentacji oraz reagowania na nieprawidłowości. – Zmiany nie mają na celu ograniczenia praw pracowników, ale uszczelnienie systemu i eliminację naduż yć, które obciąż ają cały system ubezpieczeń społecznych – podkreśla ekspertka.
Podsumowując, nadchodzące zmiany w zwolnieniach lekarskich to krok w stronę większej przejrzystości i dostosowania przepisów do współczesnych form pracy. – Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni zapoznać się z nowymi zasadami z wyprzedzeniem, bo 2026 rok przyniesie realne zmiany w codziennym funkcjonowaniu L4 – podsumowuje Beata Tęgowska z Systim.pl.
*** Systim.pl to nowoczesny program do zarządzania firmą łączący zalety programów ERP do obsługi sprzedaży, magazynu i księgowości oraz systemów typu Intranet i CRM, przeznaczony dla mikro, małych i średnich firm.