„Smartflacja”, czyli sprytne sposoby Polaków na tańsze zakupy

• 77% przedstawicieli pokolenia Z i milenialsów szuka najlepszych możliwych okazji cenowych;
• 47% „zetek” uważa, że zasługuje na luksus w życiu, ale nie chce za niego przepłacać;
• 50% ankietowanych z pokolenia Z oraz baby boomers twierdzi, że w mniej stabilnych czasach podróżowanie i zwiedzanie świata staje się jeszcze ważniejsze.

Smartflacja – zakupowe triki w dobie oszczędzania

„Zetki” i milenialsi (pokolenie Y) to łowcy okazji i mistrzowie sprytnych zakupów. 77% z nich przyznało, że w ostatnich miesiącach, w celu zaoszczędzenia pieniędzy, polowali na najlepsze możliwe promocje. Ponad połowa (55%) oznajmiła również, że ostatnio zdarzyło im się zmienić miejsce lub sposób zakupu, aby wydać mniej, a co drugi ankietowany (51%) z powodów finansowych kupował produkty w multipakach albo w większych opakowaniach. Sposób na oszczędności konsumenci znaleźli również w rabatach lojalnościowych – 60% milenialsów i „zetek” potwierdziło, że zapisali się do programu lojalnościowego, żeby otrzymać zniżkę, a 44% deklaruje, że dołączy do jakiegokolwiek programu tego typu, właśnie ze względu na powitalny bonus. Wśród generacji Z popularną metodą na tańsze zakupy jest również kupowanie na azjatyckich platformach – praktykuje to 79% z nich. Oszczędnym rozwiązaniem staje się również sięganie po rzeczy „z drugiej ręki” – w ciągu miesiąca 57% ankietowanych z pokolenia Z kupiło produkt w second-handzie.

– Pokolenie Z i Y to wymagający klienci – pomysłowi, analityczni, szukający promocji. Stale tropią okazje, aby pogodzić zasobność portfela z przyjemnościami, nie rezygnując przy tym ze swoich potrzeb i nawyków. Nazwaliśmy ten trend „smartflacją”, czyli szukaniem sposobów na oszczędności w dobie rosnących cen. Motywacją do tego typu zachowań jest chęć utrzymania dotychczasowego poziomu życia. Zwłaszcza młodsi konsumenci nie są zwolennikami trendu „trading down” – nie chcą obniżać jakości nabywanych produktów ani rezygnować z przyjemności i doświadczeń, na co zdecydowanie bardziej otwarci są przedstawiciele starszego pokolenia. Co więcej, reprezentanci generacji Z podkreślają również, że dobra luksusowe są w zasięgu ich ręki, wystarczy znaleźć sprytny i bardziej ekonomiczny sposób na ich zdobycie – komentuje Marta Życińska, dyrektorka generalna Mastercard w Polsce.

Priorytety pokoleń

38% przedstawicieli generacji Z przyznało, że są w stanie zredukować swoje wydatki na rozrywkę, a 26% kupi tańsze produkty podstawowe (np. jedzenie), gdy ich sytuacja finansowa się pogorszy – pokazuje raport Mastercard. Dla porównania, gotowych na „zaciskanie pasa” jest zdecydowanie więcej wśród reprezentantów pokolenia X i baby boomers – niemal połowa (49%) z nich stwierdziła, że w mniej stabilnych czasach zredukują wydatki na styl życia, a 38% będzie oszczędzać na podstawowych produktach. Natomiast każde z pokoleń niechętnie rezygnuje ze swoich życiowych priorytetów – 59% reprezentantów baby boomers czuje, że to najlepszy moment w ich życiu, aby rozwijać swoje pasje, a co druga „zetka” (52%) stawia w pierwszej kolejności na samorozwój. Najwięcej obaw o swoją stabilność finansową wykazują za to przedstawiciele pokolenia X (45-59 latkowie) – 38% z nich uważa, że nie jest na ścieżce do bezpiecznej finansowo emerytury.

Podróże i doświadczenia bezcenne dla każdego pokolenia

Polacy, bez względu na wiek, uwielbiają podróżować – 54% przedstawicieli baby boomers chciałoby więcej czasu spędzać na podróżowaniu, a równo połowa „zetek” i baby boomers przyznała, że w trudnych czasach podróżowanie i poznawanie świata zyskuje na znaczeniu. Odzwierciedla to ogólnoeuropejski  trend, w którym podróże napędzane są motywacjami opartymi o wartości – takie jak poznanie lokalnej kultury, odkrywanie nowych smaków oraz osobisty rozwój[1]. Jak pokazuje badanie Mastercard[2], zachowania „smartflacyjne” obejmują również kategorię podróżniczą. Jakie zatem triki na tańsze wyjazdy stosują Polacy? Przede wszystkim rośnie popularność wyjazdów poza sezonem wakacyjnym (np. kwiecień-maj, wrzesień-październik). Miłośnicy wojaży coraz częściej szukają również tańszych zamienników popularnych destynacji (np. Albania zamiast Grecji, Czarnogóra zamiast Chorwacji). Ponadto, 42% respondentów przyznało, że w ciągu ostatnich 3 miesięcy kupili wakacje z wyprzedzeniem, a 27% zdecydowało się na niższy standard podróży czy zakwaterowania.

– Nasz raport pokazuje, że Polacy chętniej ograniczą wydatki na rzeczy materialne, niż zrezygnują z doświadczeń. Trend ten był wyraźny dla młodszego pokolenia, ale obecnie zyskuje również wśród starszych grup wiekowych. To oznacza, że mimo niestabilnej sytuacji gospodarczej, sektor związany z doświadczeniami nadal wykazuje dużą odporność, a Polacy nie są chętni do rezygnowania z tego, co pozostawia ślad w postaci wspomnień. Dla marek to informacja, że warto stawiać nie tylko na produkt, ale również na doświadczenia, aby zaoferować konsumentom unikatową wartość dodaną, z której nie będą chcieli zrezygnować dla tańszego i bardziej ekonomicznego zamiennika – podsumowuje Marta Życińska z Mastercard.

[1] https://go.mastercardservices.com/l/46932/2025-05-22/9h9czr/46932/1747928592KTUTLTR3/Travel_Trends_2025.pdf

[2] https://www.mastercard.com/news/europe/pl-pl/centrum-prasowe/aktualnosci/pl-pl/2024/czerwiec/podroze-europejczykow-w-2024-roku-raport-mastercard-economics-institute/