Mieszkania Przyszłości – foresight mieszkaniowy

245

Przyszłość fascynuje od zawsze – człowiek od zarania dziejów patrzył w gwiazdy wypatrując tego, co go czeka. Dyskusje o scenariuszach przyszłości to nie tylko strategiczne wzmacnianie kompetencji firmy (przewidywanie rynku), ale także świetny materiał medialny. Nie inaczej było z foresightem „Mieszkania przyszłości” przygotowanym przez Publicon na Kongres Mieszkaniowy.

„Mieszkania przyszłości” to raport, który powstał w trakcie opracowywania merytorycznej warstwy Kongresu Mieszkaniowego – największego wydarzenia branży deweloperskiej w Polsce. Przygotowany został przez Dorotę i Kazimierza Śródków – wrocławskich architektów i deweloperów – na potrzeby panelu „Jak będziemy mieszkać za 10, a jak za 30 lat”. W przygotowaniu dokumentu (dyskusjach panelowych) udział brali: historyk sztuki, samorządowiec, startupowiec, miejski aktywista, specjalista od smart city i aplikacji mobilnych. Spotkania były, rzecz jasna, otwarte dla publiczności, która w Muzeum Architektury we Wrocławiu dopisała.

Po co pisać scenariusze przyszłości?

Foresight jest narzędziem badawczym. To rodzaj prognozowania mający na celu tworzenie prawdopodobnych wizji rozwojowych, w krótkiej i długiej perspektywie czasowej.

Łączy aspekt analityczno-badawczy z partycypacyjnym – analizę dostępnych danych i wiedzy eksperckiej oraz udział aktorów społecznych: przedsiębiorców, naukowców, organizacji społecznych, przedstawicieli administracji publicznej. Foresight prowadzi do wydestylowania jak najbardziej prawdopodobnych modeli i scenariuszy rozwoju, a przez to pomaga w kontekście podejmowania strategicznych decyzji i działań. Jego celem jest określenie najbardziej prawdopodobnego kierunku zmian i realnych, równorzędnych wizji dotyczących przyszłości.

Foresighty w przeszłości opracowywał – i wciąż opracowuje – np. Shell, który przewidział powstanie OPEC, a dziś skupia się na energetyce nie opartej o paliwa kopalne. Ich scenariusze rozwoju planety i energetyki znaleźć można tutaj: https://www.shell.com/energy-and-innovation/the-energy-future/scenarios.html. Świetny foresight a propos przyszłości dzieci przygotował natomiast Unicef.

Żyjemy w czasach bardzo dynamicznej zmiany, podczas biznesowych konferencji fraza Digital Transformation odmieniana jest chyba przez wszystkie przypadki. Zmieniają się modele biznesowe, zmieniają się ludzie, dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii bardzo mocno zmienia się otaczający nas świat. Biznes musi się w tej zmianie jakoś odnaleźć, a sposobem na to nie jest jedynie reagowanie na to, co się dzieje. Firmom zaczyna zależeć na tym, ażeby wyprzedzać zmianę i ją przewidywać. Dlatego foresight, jako narzędzie analityczne, jest dziś „w trendzie”.

W wyniku Foresightu Mieszkaniowego powstało 21 tez oraz 3 równorzędne scenariusze przyszłości: „Autonomiczne osiedla”, „Modułowe przestrzenie” oraz „Techno-habitat”.

Mieszkanie ze sztuczną inteligencją

A jeśli w przyszłości to algorytm wybierze za nas mieszkanie, dopasowując je do naszych upodobań, nawyków i potrzeb? Według ekspertów, w perspektywie 30 lat jest to możliwe. Standardową w kontekście wyboru mieszkania usługą będzie także możliwość obejrzenia go w rozszerzonej rzeczywistości. Postęp technologiczny wpłynie na sposób i czas realizacji inwestycji: deweloper będzie mógł wydrukować ją z prototypu w technologii 3D kilkukrotnie szybciej niż dotychczas. Swoje zastosowanie w budownictwie znajdzie nanotechnologia. Wyobraźmy sobie ściany, które będą dostosowywać się do temperatury na zewnątrz — latem przewiewne, zimą izolujące ciepło. W perspektywie 30 lat mieszkania będą zbierać intymne dane swoich mieszkańców, by dostosowywać się do ich potrzeb. Przedmioty codziennego użytku będą mogły monitorować pracę naszego organizmu i wpływać na jego lepsze funkcjonowanie — przykładem są inteligentne łóżka wpływające na jakość snu.

Eksperci przestrzegają jednak, że scenariusz ten, oprócz szans, niesie za sobą także zagrożenia. Inteligentne systemy osiedlowe mogą gromadzić dużą ilość prywatnych danych na temat mieszkańców, a kwestia ochrony i bezpieczeństwa informacji stanie się wyzwaniem dla zarządzających osiedlami. Mieszkaniami premium będą te, które lepiej ochronią newralgiczne dane swoich mieszkańców.

Elastyczne domy personalizowane

Według jednego ze scenariuszy, elastyczność i możliwość dostosowania przestrzeni do zmieniających się z wiekiem potrzeb stanie się najistotniejszym kryterium przy wyborze mieszkania. Elementy nieruchomości, całe pomieszczenia, a nawet budynki będą przez mieszkańców dowolnie modyfikowane, zaczynając od „doczepianych” balkonów, mobilnych przestrzeni do pracy, kończąc na modułowych częściach domu spełniających określone funkcje. Mieszkanie będzie zmieniać się przez cały okres użytkowania, zarówno w perspektywie krótkiej – w ciągu dnia adaptowane na pracownię, a w nocy sypialnię, jak i długiej – możliwość powiększania przestrzeni poprzez dostawienie kolejnych modułów. Dom to przestrzeń, w której mieszkaniec sam będzie decydował o tym, co jest mu potrzebne do życia, a co nie.

Samowystarczalne osiedla

Eksperci przewidują, że w perspektywie 30 lat osiedla mieszkaniowe przeobrażą się w swego rodzaju „miasta w miastach”. Będą samowystarczalne pod względem infrastruktury, a być może także zasobów energetycznych, realizując tym samym założenia zrównoważonego rozwoju. Ich autonomiczność polegać będzie na odrębności administracyjnej i finansowej, a także  na przetwarzaniu energii i odpadów wytwarzanych przez mieszkańców. Modelowym przykładem tego typu struktury jest Bastakiya, dzielnica Dubaju, która już dzisiaj jest niezależna pod względem energetycznym, a w dodatku zapewnia mieszkańcom własną, produkowaną lokalnie w specjalnie przeznaczonych do tego celu szklarniach, żywność.

Taki stan rzeczy będzie wynikał z już możliwej do zaobserwowania rosnącej roli rad osiedli, które zyskają własny budżet i decyzyjność w sprawach miejskich – najpierw na szczeblu lokalnym, a potem w skali makro. Zagrożeniem wynikającym z powstawania autonomicznych enklaw może być izolowanie się konkretnych grup społecznych i pogłębianie się nierówności.

Rola Agencji PR w procesie

Publicon zaproponował foresight jako narzędzie na Kongres Mieszkaniowy. Dyskusja zgromadziła przeszło 300 osób na sali – co samo w sobie jest informacją, że tematyka rozmowy o tym, co będzie za chwilę, rozpala emocje branży mieszkaniowej. Jest to dobry i ważny materiał nie tylko dla architektów, ale też dla instytucji finansujących rozwój rynku oraz planistów.

Public Relations w ostatnich latach bardzo się zmienił. Zmieniły się media – jest ich mniej i działają nieco inaczej niż kilka lat temu. Publiczność jest bardziej rozproszona, stosuje się inny język komunikacji, pracuje się na innych narzędziach i w inny sposób (szybciej, real time). Funkcja agencji się zmieniła – dziś to nie tylko opis rzeczywistości i kontakt z liderami opinii (bo tych jest zbyt wielu), ale wręcz kształtowanie rzeczywistości i w ten sposób oddziaływanie na liderów opinii. Zmianą. Kreowaniem dyskursów, tematów. Właśnie dlatego foresight jako proces jest taki fascynujący – dla mediów, opinii publicznej, branży.