Telemedycyna przyśpiesza zmiany w ochronie zdrowia

312

Dlaczego telemedycyna to właściwy kierunek? Jak świadczyć teleporady na NFZ? I jakie zalety mają teleporady?

Telemedycyna zmienia sposób realizowania świadczeń przez lekarzy. To efekt nie tylko możliwości technicznych, ale również zmian w prawie. W ostatnim czasie ze względu na zagrożenie epidemiczne, przychodnie POZ i poradnie specjalistyczne umożliwiają uzyskania teleporady lekarskiej, dzięki której konsultację można przeprowadzić telefonicznie lub przez internet.

Dlaczego telemedycyna to właściwy kierunek

Wzrost zainteresowania zdalnymi poradami lekarskimi związany jest również z obowiązkiem wystawiania e-recepty oraz e-zwolnienia w elektronicznym systemie ZUS. Dla wszystkich pacjentów i podmiotów leczniczych uniwersalną platformą telemedyczną jest haloDoctor.pl, gdzie lekarze są dostępni dla pacjentów praktycznie o każdej porze, przez siedem dni w tygodniu.

Dziś zwraca się inwestycja w e-zdrowie. Na kilkadziesiąt wizyt lekarskich, tylko 2-3 realizowane są stacjonarnie. Reszta realizowana jest drogę telemedyczną – mówił w sejmie wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński przedstawiając rozwiązania resortu na walkę z epidemią koronawirusa.

Telemedycyna podczas pandemii niebywale ułatwia dostęp do lekarza, zwłaszcza gdy kończą się leki, kiedy ktoś z domowników źle się czuje, a także podczas kwarantanny lub w razie zaobserwowania niepokojących objawów. Jeśli po zdalnym wywiadzie będzie taka konieczność, pacjenci otrzymają sugestię skorzystania z wizyty w placówce medycznej lub skontaktowania się ze stacją sanitarno-epidemiologiczną.

Teleporady medyczne, jak informuje Narodowy Fundusz Zdrowia:

  • ograniczają ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa,
  • ułatwiają izolację osób, które mogą zarażać wirusem innych,
  • rozwiewają obawy, jeśli sytuacja jest niegroźna,
  • skrócą czas oczekiwania na wizyty u lekarzy.

Dzięki teleporadzie medycznej u lekarza online podczas pandemii pacjent otrzyma:

  • zalecenia dotyczące leczenia,
  • e-zwolnienie,
  • e-receptę,
  • sugestię bezpośredniej wizyty w placówce lub kontaktu ze stacją sanitarno-epidemiologiczną, jeśli będzie taka konieczność.

Świadczenie zdalnych usług medycznych umożliwia zapis z ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: „lekarz orzeka o stanie zdrowia określonej osoby po uprzednim, osobistym jej zbadaniu lub zbadaniu jej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej tej osoby.”

Na mocy ustawy lekarz posiada znaczną swobodę w decydowaniu, kiedy konieczny jest bezpośredni kontakt z pacjentem i przeprowadzenie np. badania fizykalnego, a kiedy do orzeczenia o stanie zdrowia wystarczy rozmowa z wykorzystaniem środków teleinformatycznych. To lekarz, który kontaktuje się z pacjentem, decyduje o tym, czy narzędzie, jakim jest telemedycyna, jest wystarczające do tego, żeby postawić diagnozę, ewentualnie zalecić pacjentowi leki, bądź powiedzieć mu, że nie ma przesłanek do hospitalizacji.

Jak świadczyć teleporady na NFZ

Lekarze specjaliści, obok POZ, mogą udzielać teleporad – przypomina NFZ w związku z koronawirusem. Z wizyt na odległość będą korzystać m.in. pacjenci poradni onkologicznej, kardiologicznej czy neurologicznej, już pozostający pod stałą opieką specjalistów i wymagający okresowej kontroli. Teleporady są możliwe także w opiece psychiatrycznej, leczeniu uzależnień i programie pilotażowym w centrach zdrowia psychicznego. Dzięki telewizycie ograniczamy ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa, zapewniając większe bezpieczeństwo pacjentom i personelowi medycznemu. Teleporady realizowane z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych dotyczą świadczeń wymienionych w załącznikach 1a i 1c do obowiązującego zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Z wizyty na odległość mogą skorzystać pacjenci kontynuujący opiekę w konkretnej poradni specjalistycznej, zgodnie z ustalonym planem leczenia i stanem klinicznym.

Bez wychodzenia z domu możemy skonsultować się także z lekarzem rodzinnym. Pacjenci nie muszą przychodzić do przychodni lub poradni, bo mogą skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką telefonicznie lub online (np. na platformie haloDoctor.pl) bez wychodzenia z domu. Często zdarza się, że osoby przewlekle chore potrzebują recepty lub skierowania na specjalistyczne badania. Wybieranie się do przychodni, gdzie przebywa od kilku od kilkunastu przeziębionych osób, nie ma najmniejszego sensu. Oprócz czasu, który zmarnujemy czekając w kolejkach, narażamy się na złapanie infekcji od pacjentów oczekujących w poczekalni. Podobna sytuacja dotyczy matek z dziećmi. Czasami porady pediatryczne wystarczy skonsultować online. W ten sposób przeprowadzona zostanie pierwsza weryfikacja, która uspokoi pacjentów i wskaże, jak postępować dalej.

Pandemia przyśpieszyła również niektóre procesy administracyjne dotyczące telemedycyny. Ministerstwo Zdrowia opublikowało w marcu i kwietniu 2020 roku rozporządzenia, które przewidują świadczenia telemedyczne w zakresach (wspomnianych): opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Ponadto, w celu zwiększenia liczby specjalistów, lekarzom w trakcie specjalizacji i przed ukończeniem państwowego egzaminu nadano więcej uprawnień.

Lekarz udziela porady, czyli świadczy usługę medyczną w formie zdalnej. Następnie wytwarza dokumentację medyczną. W ramach usługi może wystawić e-receptę, którą prześle pacjentowi w formie PDF – pod wskazany adres email lub kodu SMS na numer telefonu pacjenta, a także – e-zwolnienia w systemie elektronicznym ZUS.

Zalety świadczeń telemedycznych

Ogromnym wsparciem diagnostycznym jest wygodny i różnorodny sposób przekazywania lekarzowi dokumentacji medycznej na platformach telemedycznych takich, jak haloDoctor.pl. Wyniki badań laboratoryjnych, a nawet specjalistyczne badania rezonansem czy tomograficzne można przesłać szybko drogą elektroniczną. Lekarz online natomiast ma dostęp do odpowiedniego oprogramowania, które nie tylko pozwala odczytać przekazane pliki, ale również je archiwizować z zachowaniem wymaganych procedur ochrony danych osobowych i dokumentacji medycznej. Do tego ostatniego służą rozbudowane programy gabinetowe.

Na obecnym etapie lekarze uzyskali możliwości techniczne ułatwiające:

  • kontakt zdalny z pacjentem (telefon, czat, wideorozmowa, mail);
  • zarządzanie kalendarzem e-wizyt i rejestracją;
  • skracające do minimum czynności związane z biurokracją medyczną;
  • wystawianie e-recept, e-zwolnień itd.;
  • prowadzenie pełnej dokumentacji medycznej pacjenta;
  • dostęp do historii choroby, w tym informacje o lekach i innych schorzeniach;
  • rozliczenia, a także przekazywanie koniecznych informacji do ZUS lub pracodawcy.

Udzielenie świadczenia za pośrednictwem systemów teleinformatycznych należy odnotować w dokumentacji medycznej wskazując narzędzie komunikacji, przy czym realizując sesje dodatkowo wpisać czas rozpoczęcia i zakończenia świadczenia.

Przyszłość telemedycyny związana jest z rozwojem technologicznym. Stopniowo wdrażane są systemy monitorujące stan zdrowia pacjentów na odległość, na przykład w kardiologii i tych specjalizacjach, w których istnieje możliwość wpięcia aparatury medycznej w sieci teleinformatyczne. Na razie jeszcze eksperymentalnie prowadzone są akcje diagnostyczne, podczas których przebywający w centralnym ośrodku lekarz otrzymuje do oceny dane zebrane w różnych placówkach terenowych. W Polsce wciąż jeszcze nie korzystamy, na zadowalającym poziomie, z potencjału rozwiązań w obszarze nowych technologii w procesie leczenia i obsługi pacjentów. We wprowadzaniu na rynek rozwiązań innowacyjnych specjalizują się firmy prywatne. Współpraca z nimi to jedyna szansa na zaistnienie telemedycyny w publicznym sektorze.


Przeczytaj także inne nasze artykuły na temat telemedycyny:

Telemedycyna – przyszłościowe modele biznesowe służby zdrowia

Lekarz w Internecie? HaloDoctor – innowacyjny system do Teleporad

e-Recepty bez wychodzenia z domu